टोकियो : वृत्तसंस्था
जपानमधील शास्त्रज्ञांनी वायरलेस पॉवर ट्रान्स्फर अर्थात बिनतारी वीजपुरवठ्यासाठी एक अत्यंत कार्यक्षम आणि नवी पद्धत विकसित केली आहे. मशिन लर्निंगवर आधारित ही पद्धत, उपकरणाचा लोड (भार) बदलत असतानाही स्थिर व्होल्टेज पुरवण्यास सक्षम आहे. यामुळे वायरलेस चार्जिंग तंत्रज्ञान अधिक व्यापक आणि सुरक्षित होण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल उचलले गेले आहे.
वायरलेस पॉवर ट्रान्स्फर तंत्रज्ञान आपल्या जीवनाचा एक महत्त्वाचा भाग बनले आहे. स्मार्टफोन, बायोमेडिकल सेन्सर्सपासून ते अगदी स्वयंपाकघरातील इंडक्शन स्टोव्हपर्यंत अनेक उपकरणांमध्ये याचा वापर होतो. मात्र, सध्याच्या तंत्रज्ञानातील सर्वात मोठी समस्या म्हणजे विजेच्या पुरवठ्यातील चढ-उतार. हे तंत्रज्ञान ‘लोड-डिपेंडेंट’ आहे, म्हणजेच ज्या उपकरणाला चार्ज केले जात आहे, त्यावर त्याची कार्यक्षमता मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असते. स्मार्टफोनसारख्या उपकरणांना सुरक्षित चार्जिंगसाठी स्थिर आणि नियंत्रित व्होल्टेजची गरज असते. बॅटरी चार्ज होत असताना तिचा रेझिस्टन्स (विद्युतरोध) बदलतो, ज्यामुळे पारंपरिक सिस्टीममधील व्होल्टेजमध्ये चढ-उतार होतो. यामुळे उपकरण खराब होण्याचा किंवा चार्जिंगचा वेग कमी होण्याचा धोका असतो.
चौकट
तंत्रज्ञानाचे भवितव्य
संशोधकांनी आपले निष्कर्ष जून २०२५ मध्ये ‘IEEE Transactions on Circuits and Systems’ या प्रतिष्ठित जर्नलमध्ये प्रकाशित केलेल्या अभ्यासात मांडले आहेत. हा शोध वायरलेस चार्जिंग तंत्रज्ञानाला केवळ अधिक सोयीस्कर बनवणार नाही, तर ते अधिक विश्वासार्ह आणि सुरक्षित करून आपल्या दैनंदिन जीवनाचा एक अविभाज्य भाग बनवू शकतो. इलेक्ट्रिक वाहनांपासून ते वैद्यकीय उपकरणांपर्यंत, सर्वत्र बिनतारी ऊर्जेचा वापर सुलभ होण्याची शक्यता यामुळे निर्माण झाली आहे.
