बंगळूरू : अवकाशप्रेमी आणि खगोलशास्त्राची आवड असलेल्या सर्वांसाठी २८ फेब्रुवारी २०२६ ची संध्याकाळ एक अविस्मरणीय मेजवानी घेऊन येत आहे. या दिवशी सूर्यास्तानंतर आकाशात बुध, शुक्र, गुरू, शनी, युरेनस आणि नेपच्यून हे सहा ग्रह एका रांगेत उभे राहिलेले दिसतील. विशेष म्हणजे, या रांगेत मंगळ नसला, तरी हे सहा ग्रह रात्रीच्या आकाशाचे सौंदर्य वाढवतील.
कोणत्या ग्रहाला कुठे शोधाल?
१. गुरू : हा ग्रह पाहण्यासाठी सर्वात सोपा असेल. २८ फेब्रुवारीला सूर्यास्ताच्या वेळी गुरू पूर्व आकाशात उंच दिसेल. मिथुन राशीतील चंद्र आणि कॅस्टर-पोलक्स ता-यांजवळ तो शोधणे सोपे आहे.
२. शुक्र : हा बुधापेक्षा वरच्या बाजूला अत्यंत तेजस्वीपणे चमकताना दिसेल. शुक्र संध्याकाळी उशिरा मावळतो, त्यामुळे तो पाहण्यासाठी पुरेसा वेळ मिळेल. बुधाला शोधण्यासाठी शुक्राची मदत होऊ शकते.
३. बुध : हा ग्रह पश्चिम क्षितिजावर थोडा खाली असेल. १९ फेब्रुवारीला तो सूर्यापासून लांब गेल्यामुळे स्पष्ट दिसत होता, मात्र २८ फेब्रुवारीला तो थोडा मंद असू शकतो. तो पाहण्यासाठी दुर्बिणीचा वापर करणे फायदेशीर ठरेल.
४. शनी : शुक्र आणि बुधासोबत पश्चिम आकाशात शनीची स्थिती थोडी खाली असेल. हा ग्रह सूर्यास्तानंतर लगेच मावळत असल्याने, त्याला लवकर पाहणे गरजेचे आहे.
५. युरेनस : हा ग्रह वृषभ राशीतील प्लीएड्स तारा समूहाच्या खाली असेल. तो इतर ग्रहांइतका तेजस्वी नसल्यामुळे पाहण्यासाठी दुर्बिणीची आवश्यकता लागेल.
६. नेपच्यून : या रांगेतील सर्वात कठीण ग्रह. २८ फेब्रुवारीला तो पश्चिम आकाशात शनीच्या जवळ असेल. सूर्य पूर्णपणे मावळल्यावरच दुर्बिणीच्या मदतीने हा ग्रह पाहण्याचा प्रयत्न करावा.
सुरक्षितता आणि पाहण्यासाठी काही टिप्स
सूर्याकडे पाहू नका : सर्वात महत्त्वाचा नियम म्हणजे, उघड्या डोळ्यांनी किंवा दुर्बिणीने कधीही सूर्याकडे थेट पाहू नका. सूर्य पूर्णपणे मावळल्यानंतरच आकाश पाहण्यास सुरुवात करा.
जागेची निवड : पश्चिम क्षितीज पूर्णपणे स्पष्ट असेल अशी सपाट जागा निवडा. समुद्रकिनारा किंवा उंच टेकडी यासारखी ठिकाणे उत्तम आहेत.
वेळेचे भान : सूर्यास्तानंतर लगेचच हे ग्रह दिसू लागतील. मात्र, शनी, बुध आणि नेपच्यून लवकर मावळत असल्याने वेळेवर उपस्थित राहा.
साधने : युरेनस आणि नेपच्यून पाहण्यासाठी दुर्बिणीची मदत घ्या. बाकी ग्रह डोळ्यांनी थेट पाहता येतील.
हा सोहळा खास का आहे?
हे केवळ आकाशातील तेजस्वी बिंदू पाहण्याबद्दल नाही, तर आपली सूर्यमाला किती विशाल आहे आणि ती सतत कशी कार्यरत असते, हे समजून घेण्याची ही एक संधी आहे. ही दुर्मिळ ग्रहस्थिती आपल्याला निसर्गाच्या विलक्षण रचनेची आठवण करून देते.
