पुणे: ज्येष्ठ विचारवंत आणि कामगार नेते कॉम्रेड गोविंद पानसरे लिखित ‘शिवाजी कोण होता?’ हे पुस्तक पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आले आहे. नुकत्याच झालेल्या राजकीय आणि सामाजिक घडामोडींनंतर या पुस्तकाच्या मागणीत मोठी वाढ झाली असून, अवघ्या काही दिवसांत १० हजारांहून अधिक प्रतींची विक्री झाली आहे. वाचकांची वाढती मागणी लक्षात घेता प्रकाशकांनी या पुस्तकाची नव्याने छपाई (Reprinting) सुरू केली आहे.
गेल्या काही दिवसांत राज्यातील राजकीय सभांमधून आणि सोशल मीडियावरून शिवरायांच्या इतिहासाबाबत विविध विधाने करण्यात आली होती. या पार्श्वभूमीवर, छत्रपती शिवाजी महाराजांचे वास्तववादी आणि पुराव्यांवर आधारित चरित्र समजून घेण्यासाठी वाचकांनी ‘शिवाजी कोण होता?’ या पुस्तकाकडे धाव घेतली. वैचारिक मतभेदांमुळे या पुस्तकावरून अधूनमधून चर्चा झडत असतात, मात्र याच वादाचा सकारात्मक परिणाम पुस्तकाच्या खपावर झाल्याचे चित्र दिसत आहे.
पुस्तकाच्या प्रकाशकांनी दिलेल्या माहितीनुसार गेल्या दोन आठवड्यात १०,००० पेक्षा जास्त प्रती विकल्या गेल्या आहेत. अमेझॉन आणि इतर ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवर हे पुस्तक ‘बेस्टसेलर’ ठरत आहे. विशेषतः महाविद्यालयीन तरुण आणि स्पर्धा परीक्षेचा अभ्यास करणाऱ्या विद्यार्थ्यांकडून या पुस्तकाला सर्वाधिक पसंती मिळत आहे. हे पुस्तक केवळ महाराजांची युद्धगाथा सांगत नाही, तर त्यांचे लोककल्याणकारी धोरण, रयतेचे राज्य ही संकल्पना आणि जाती-धर्मनिरपेक्ष दृष्टिकोन मांडते. पानसरे यांनी अत्यंत सोप्या भाषेत शिवरायांचे कर्तृत्व जनसामान्यांपर्यंत पोहोचवले आहे, हेच या पुस्तकाच्या यशाचे गमक मानले जाते.
“शिवाजी महाराज हे केवळ एका धर्माचे किंवा जातीचे नव्हते, तर ते कष्टकरी जनतेचे राजे होते, हा विचार या पुस्तकातून मांडला गेला आहे. सद्यस्थितीत हा विचार समजून घेण्यासाठी लोकांची धडपड सुरू आहे, हे विक्रीच्या आकड्यांवरून स्पष्ट होते.”
— साहित्य क्षेत्रातील तज्ज्ञांचे मत
नव्याने छपाई सुरू
बाजारात पुस्तकाचा तुटवडा निर्माण होऊ नये म्हणून ‘लोकवाङ्मय गृह’ आणि संबंधित प्रकाशकांनी तातडीने पुढील आवृत्तीचे काम हाती घेतले आहे. येत्या काही दिवसांत पुस्तकाचा नवा साठा पुस्तक विक्रेत्यांकडे उपलब्ध होईल.
