23.2 C
Latur
Sunday, November 29, 2020
Home संपादकीय अभिजात, भावस्पर्शी स्वर!

अभिजात, भावस्पर्शी स्वर!

एकमत ऑनलाईन

‘‘माझ्या गाण्यावर रफी साहेबांच्या गायकीचा प्रभाव आहे. रफी साहेबांची गाणी ऐकताना प्रेयसी तुमच्या कानाजवळ येऊन तुम्हाला साद घालतेय की काय, असं वाटतं! याचे प्रमुख कारण हे रफी साहेबांचे भावस्पर्शी स्वर! रफी साहेबांचे स्वर हे एवढे भावस्पर्शी का ठरतात? कारण ते स्वत: एक सुहृदयी व्यक्ती होते. म्हणूनच एक चांगला गायक होण्यासाठी तुम्ही अगोदर एक चांगला व्यक्ती असायला हवं! चांगल्या व्यक्तीचा चांगुलपणा त्याच्या कामात, कलेत, साधनेत हमखास उतरतो आणि कला बहरत जाते,’’ हे बोल आहेत श्रीपथी पंडिताराध्यलू बालसुब्रमण्यम अर्थात एस. पी. बालसुब्रमण्यम् ऊर्फ बालू यांचे! या विचारांशी हा कलाकार आयुष्याच्या शेवटच्या क्षणापर्यंत अत्यंत प्रामाणिकपणे बांधील राहिला आणि म्हणूनच गायकीची कुठली पार्श्वभूमी नसताना, शिक्षण घेतलेले नसताना, रियाज नसताना, कुणी गॉडफादर नसताना, एवढेच काय स्वत: कधी पार्श्वगायक होण्याचा साधा विचारही केलेला नसताना हा कलाकार विक्रमादित्य गानसम्राट ठरला.

या कलाकाराच्या भावस्पर्शी स्वरांनी एवढी प्रचंड मोहिनी, जादू निर्माण केली की, रसिकांनी, चाहत्यांनी अत्यंत प्रेमाने त्यांना ‘पादमू निला’ म्हणजे गाणारा चंद्र अशी उपाधी बहाल केली. हा कलाकार एवढा सच्चा, एवढा विनम्र आणि आपल्या कामाबाबत एवढा प्रामाणिक होता की, त्यांच्या या गुणांमुळे गायकीच्या व आयुष्याच्या प्रवासात अनेक विश्वविक्रम सहजरीत्या घडून गेले. हे विक्रम घडविण्याचे ध्यानीमनी नसतानाही निव्वळ कामावरील निष्ठेतून, सच्चेपणातून या कलाकाराने स्वत:च्याही नकळत हे विक्रम घडविले. याबाबतचा एक घडलेला किस्सा याचा पुरावाच! २००० साली अमेरिकेचे तत्कालीन अध्यक्ष बिल क्लिंटन भारतभेटीवर आलेले होते आणि या दौ-यात त्यांनी भारतातील विविध क्षेत्रांमध्ये उल्लेखनीय कामगिरी बजावणा-या मान्यवरांची भेट घेतली.

त्यावेळी तिथे गानसम्राज्ञी लता मंगेशकर व इतर कलाकारही हजर होते. लता मंगेशकर या नावाची जगभर जादू असल्याने साहजिकच बिल क्लिंटनही गानसम्राज्ञीच्या भेटीसाठी उत्सुक होते. ही भेट झाली आणि बोलता-बोलता किती गाणी गायिली? अशी चर्चा झाली. लता मंगेशकर यांनी आपल्या गाण्यांची संख्या सांगितल्यावर बिल क्लिंटन पुरते भारावून गेले व त्यांचे कौतुक करू लागले. तेव्हा त्यांना थांबवत लता मंगेशकर यांनी तेथे उभ्या असलेल्या एका व्यक्तीकडे इशारा करत सांगितले की, माझ्यापेक्षा जास्त गाणी यांनी गायिली आहेत. ती व्यक्ती होती. एस. पी. बालसुब्रमण्यम! वयाच्या २० व्या वर्षी ध्यानीमनी नसताना केवळ एस. पी. कोदान्तापानी या संगीत दिग्दर्शकाने आग्रहाने गायला भाग पाडले म्हणून इंजिनीअरिंगचे शिक्षण घेत असलेला व इंजिनीअर होण्याचेच स्वप्न बाळगणारा हा तरुण थेट चित्रपटाचा पार्श्वगायक झाला आणि सच्चेपणा, कामावरील नितांत श्रद्धा व प्रामाणिकपणा या चित्रपटसृष्टीत अत्यंत विरळ व अव्यवहार्य ठरणा-या गुणांसह कार्यरत राहून एकापाठोपाठ एक विक्रम रचत थेट विक्रमादित्य बनला! तेलगू, तमिळ, कन्नड, मल्याळम, हिंदी, मराठी अशा देशातील १६ भाषांमध्ये एस. पी. बालसुब्रमण्यम यांनी ४० हजार गाणी गायिली आहेत.

माजी केंद्रीयमंत्री जसवंत सिंह यांचे निधन

बारा तासांमध्ये २१ गाणी रेकॉर्ड करण्याचा विक्रमही ‘गिनिज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड’मध्ये त्यांच्या नावावर नोंदवला गेला आहे. संगीत क्षेत्रातील उल्लेखनीय कामगिरीबद्दल भारत सरकारने त्यांना पद्मश्री, पद्मविभूषण देऊन सन्मानित केलेले आहे. चित्रपटसृष्टीतील सर्वच प्रतिष्ठेच्या पुरस्कारांवर तर त्यांनी सहजच नाव कोरलं होतं! मात्र, एक देश असूनही केवळ भाषिक अंतरामुळे एखादा महान कलावंतही लोकांपासून कसा अनभिज्ञ राहतो याचे सर्वांत समर्पक उदाहरण म्हणजे एस. पी. बालसुब्रमण्यम्! के. बालचंदर या दिग्दर्शकाला आपला ‘मारो चरित्र’ हा चित्रपट हिंदीत आणण्याची तीव्र इच्छा झाली नसती तर ‘एक दूजे के लिये’ तुमच्या-आमच्या भेटीला आला नसता व या चित्रपटात कमल हसनचा आवाज म्हणून त्यांनी लक्ष्मीकांत-प्यारेलाल यांचा विरोध डावलून एस. पी. बालसुब्रमण्यम यांचाच आग्रह धरला नसता तर हा आवाजही देशाच्या कानाकोप-यात पोहोचला नसता.

मात्र, एस. पीं.च्या सच्चेपणाने व स्वरातील भावस्पर्शाने ही जादू घडवली आणि हा संगीतातील कोहिनूर झळाळून जगासमोर आला. मात्र, हिंदी चित्रपटसृष्टीने सहजासहजी हा कोहिनूर स्वीकारलाच नाही आणि या भल्या माणसाने आयुष्यात कधी त्याबाबत आदळआपट तर सोडाच पण साधी तक्रार केली नाही की, खंत वाटून घेतली नाही. त्यामुळे ‘एक दूजे के लिये’ मधील एकूण एक गाणी सुपर-डुपर हिट होऊनही एस. पीं.च्या हिंदी चित्रपटसृष्टीतील कारकीर्दीला सोनेरी वळण लागण्यासाठी तब्बल ९ वर्षे प्रतीक्षा व संघर्ष करावा लागला. सलमान खानच्या उदयाने ‘मैने प्यार किया’पासून एस. पीं.च्या हिंदी चित्रपटसृष्टीतील कारकीर्दीला सोनेरी वळण लागले व ते सलमानचा आवाज बनले! अर्थात हे सगळे लौकिकार्थाने आपल्यासाठी! एस. पी. बालसुब्रमण्यम् यांच्या अभिजात व भावस्पर्शी स्वराला या ओळखीची गरज नव्हतीच कारण दाक्षिणात्य चित्रपटसृष्टीतील एम. जी. रामचंद्रन यांच्यापासून कमल हसन, रजनीकांतपर्यंतच्या सर्व सुपरस्टारचा ते आवाज बनलेले होते.

‘न्याय : द जस्टीस’ : शक्तीकपूर एनसीबी अधिकारी आणि सुधा चंद्रन सीबीआय अधिकारी साकारणार

कमल हसन यांच्या तमिळ चित्रपटांचे तेलगू रिमेक करताना तर बालसुब्रमण्यम् यांच्या आवाजात संवादांचे डबिंग केले जायचे! त्यांनी हे कामही तेवढ्याच तन्मयतेने केले! त्यामुळे जरी हिंदी चित्रपटसृष्टीने एस. पी. बालसुब्रमण्यम् यांना स्वीकारताना प्रचंड व्यावसायिक खळखळ केली, हात आखडता घेतला तरी आलेल्या प्रत्येक संधीला तेवढ्याच निष्ठेने स्वीकारून, प्रामाणिक न्याय देऊन या कलासक्त कलाकाराने प्रत्येक संधीचे अक्षरश: सोने करून टाकले! आपल्या अभिजात, सच्चा व भावस्पर्शी स्वराने प्रत्येक गाणं अजरामर करून टाकलं! एस. पी. बालसुब्रमण्यम् यांनी गायिलेली गाणी असणारे काही चित्रपट व्यावसायिकदृष्ट्या अपयशीही ठरले, मात्र, त्यातील त्यांची गाणी आजही रसिकांच्या मनात रुंजी घालतात, आपलं अढळस्थान कायम ठेवतात! एस. पी. बालसुब्रमण्यम् यांच्या अजरामर गाण्यांची यादी प्रचंड मोठी आहे.

त्यांच्या ५० वर्षांच्या नॉनस्टॉप, ऊर्जावान कारकीर्दीची नोंद करायची तर जागा अपुरी पडेल. मात्र, त्यांनी ज्या कलाकाराला आवाज दिला त्या कलाकाराचा चेहरा आपल्या डोळ्यासमोर येताच त्याचा आवाज म्हणून एस. पी. बालसुब्रमण्यम यांचेच स्वर कानात घुमायला लागतात, हेच या अभिजात, कलासक्त, भावस्पर्शी गायकाचे निर्विवाद श्रेष्ठत्व! शास्त्रीय संगीत तर लांबच पण गायकीचेही कुठलेच प्राथमिक धडेही न गिरवता केवळ निसर्गदत्त देणगीवर विक्रमादित्य ठरलेला हा गायक चित्रपटसृष्टीसाठी चमत्कारच! मात्र, हा चमत्कार घडला, टिकला, अजरामर झाला तो या कलाकाराच्या सच्चेपणाने, प्रामाणिकतेने, कामावरील प्रचंड निष्ठेने व अमर्याद कष्ट करण्याच्या तयारीसह कायम जमिनीवरच पाय घट्ट रोवून राहण्याच्या सद्गुणामुळेच! आजच्या मनोरंजन क्षेत्रातील उथळ बाजारूपणात असा कोहिनूर विरळाच!

देवेंद्र फडणवीस यांना भेटणं अपराध आहे का ? -संजय राऊत

कोरोनाने या गाणा-या चंद्राला ग्रहण लावले व अकाली हा प्रवास थांबला तरी या भावस्पर्शी स्वरांनी देशातील कित्येक पिढ्यांना तृप्त करून टाकले आहे व येणा-या अनेक पिढ्यांनाही हा अभिजात स्वर तृप्त करत राहील, प्रेरणा देत राहील आणि सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चांगुलपणावर विश्वासाचे बळ देत राहील! या असामान्य, विक्रमादित्य ठरलेल्या अजरामर गायकाला ‘एकमत’ची भावपूर्ण आदरांजली!

ताज्या बातम्या

केंद्र सरकारला सत्तेची नशा

नवी दिल्ली : शेतक-यांच्या आंदोलनावरून आता राजकारणही तापू लागले आहे. केंद्र सरकारने दिलेले प्रस्ताव शेतक-यांच्या नेत्यांकडून फेटाळण्यात आले आहेत. तसेच, आपण बुराडीमध्ये आंदोलन करणार...

…आता आव्हानांना भिडा !

राजकीय चमत्कार संबोधल्या गेलेल्या देशातील एका अनपेक्षित व अकल्पित राजकीय प्रयोगाची वर्षपूर्ती झाली आहे. ‘हे होणेच अशक्य’ ते ‘टिकणे अशक्यच’ इथवरचे दावे होत असताना...

सगळे सापळे चुकवत आघाडीची वर्षपूर्ती !

राज्यातील शिवसेना-राष्ट्रवादी काँग्रेस-कॉँग्रेस आघाडीच्या सरकारने परवा आपला एक वर्षाचा कार्यकाळ पूर्ण केला. हा टप्पा फार मोठा. जन्माला आल्यापासून ज्याच्या आयुष्याविषयी सातत्याने शंका व्यक्त केल्या...

हाती फक्त खबरदारी!

कोरोनाच्या दुस-या लाटेची धास्ती सर्वांनाच आहे. राजधानी दिल्लीत कोरोनाच्या संसर्गाचा वेग प्रचंड प्रमाणात वाढतो आहे. गेल्या काही दिवसांतच सहा हजारांपेक्षा अधिक लोकांना संसर्ग झाला...

केवळ भाजपवालेच भारतीय आहेत का? : मुफ्ती

श्रीनगर : जम्मू काश्मीरमध्ये जिल्हा विकास परिषदेच्या (डीडीसी) पहिल्या टप्प्यातील निवडणूक पार पडल्या. त्यानंतर मुफ्ती यांनी रविवारी माध्यमांशी संवाद साधला. ते मुस्लिमांना पाकिस्तानी संबोधतात....

मतदान प्रक्रियेवर कंट्रोल रुममधून नजर

लातूर : महाराष्ट्र विधान परिषदेच्या ०५-औरंगाबाद पदवीधर मतदार संघासाठी मंगळवार दि. १ डिसेंबर रोजी सकाळी ८ ते सायंकाळी ५ यावेळेत लातूर जिल्ह्यातील एकुण ८८...

‘शाहू’चे तीन विद्यार्थी राज्यात प्रथमच्या यादीत

लातूर : कोरोनाच्या अभूतपूर्व परिस्थितीमध्ये १ ते २० ऑक्टोबरदरम्यान सीबीटी पद्धतीने ३२ सत्रांमध्ये झालेल्या परीक्षेत अभियांत्रिकी, औषधनिर्माणशास्त्र व कृषी महाविद्यालयातील प्रवेशासाठी घेण्यात आलेल्या एमएचटी-सीईटी...

३५ कोरोना पॉझिटिव्ह : एकाचा मृत्यू

नांदेड : चाचण्या वाढताच जिल्ह्यातील कोरोनाबाधित रुग्णांची संख्येतही वाढ होत आहे.मागील आठवड्यात बाधितांचा आलेख वाढला होता. रविवारीचा दिवस थोडासा दिलासादायक ठरला. रविवारी सायंकाळी प्राप्त...

नांदेड जिल्ह्यात महिन्याभराने लॉकडऊन वाढले

नांदेड : कोरोना विषाणुंचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाय योजनाच्या अनुषंगाने नांदेड जिल्ह्यात ताळेबंदीचा (लॉकडाउन) कालावधी गुरुवार ३१ डिसेंबरपर्यंत वाढविण्यात आला आहे. याबाबतचे आदेश जिल्हादंडाधिकारी...

आले विभागीय आयुक्तांच्या मना… तेथे कोणाचे चालेना

नांदेड : ऐन कोरोनाच्या संकट काळातही राज्याला घसघसीत महसुल देणारे दारू दुकाने औरंगाबाद पदवीधर मतदार संघ निवडणूकीच्या मतदान दिवशी दि.१ डिसेंबर रोजी केवळ सायंकाळी...

आणखीन बातम्या

…आता आव्हानांना भिडा !

राजकीय चमत्कार संबोधल्या गेलेल्या देशातील एका अनपेक्षित व अकल्पित राजकीय प्रयोगाची वर्षपूर्ती झाली आहे. ‘हे होणेच अशक्य’ ते ‘टिकणे अशक्यच’ इथवरचे दावे होत असताना...

…जखमा उरातल्या !

मुंबईवरील २६/११च्या दहशतवादी हल्ल्याला १२ वर्षे पूर्ण झाली. या हल्ल्याला एक तप पूर्ण झाले असले तरी त्याच्या कटूस्मृती लक्षावधी भारतीयांच्या मनात अजूनही कायम आहेत....

चाणक्य….संकटमोचक हरपला !

राजकारणात तब्बल पाच दशके एक विशिष्ट भूमिका ठरवून निष्ठेने कार्यरत राहणे व त्याद्वारे पक्षात आपले वेगळे स्थान निर्माण करणे ही बाब देशाच्या राजकारणाचा इतिहास...

पुन्हा टाळेबंदी नकोच!

दिवाळी धूमधडाक्यात साजरी केल्यानंतर लगेचच देशात व राज्यातही कोरोना रुग्णांची संख्या वाढण्यास सुरुवात झाल्याने चिंतेचे ढगही जमायला सुरुवात झाली आहे. खरे तर ही रुग्णसंख्या...

क्रिकेटमध्येही घराणेशाही!

मुलाने आपली गादी चालवावी असे प्रत्येक बापाला वाटणे हा मानवी स्वभाव आहे. किमान भारतीयांना तरी तसे वाटू शकते. अर्थात याला अपवादही असू शकतात. डॉक्टरच्या...

कोरोनाचे आव्हान अन् लसींचा गोंधळ!

जी-२० राष्ट्रांची दोन दिवसीय शिखर परिषद शनिवार (२१ नोव्हेंबर)पासून सौदी अरेबियात सुरू झाली. सौदी अरेबियाचे सुलतान सलमान बिन अब्दुलाझीज अल सौद यांनी या परिषदेचे...

गोंधळाचीच घंटा!

मार्च महिन्यात देशात व राज्यात शिरकाव केलेल्या कोरोना आरोग्य संकटाने बंद केलेली विद्यामंदिराची दारे आज (सोमवार)पासून महाराष्ट्रात उघडली जाणार आहेत. तब्बल आठ महिन्यांनंतर शाळा-महाविद्यालयांच्या...

अपेक्षाभंगाचा शॉक !

राज्यातील वाढीव वीजबिलाचा प्रश्न आता वेगळे वळण घेणार याचे स्पष्ट संकेत मिळत आहेत. या प्रश्नावरून सर्वसामान्य जनतेत अगोदरच प्रचंड रोष होता. तो वाढविण्याचाच प्रयत्न...

दुसरी लाट, तिसरी चाचणी

कोरोना विषाणू गायब झाला काय? असा प्रश्न केल्यास अनेकजण त्याचे उत्तर ‘हो’ असेच देतील. कारण सध्या लोकांचे वर्तन कोरोना हद्दपार झाल्याचेच सांगते. अनेकजण सर्रास...

तेलाविना पणती!

यंदाच्या अत्यंत वेगळ्या परिस्थितीत साज-या झालेल्या दिवाळीत देशातील घराघरांत ज्या कोट्यवधी पणत्या पेटल्या त्यातून मागच्या आठ महिन्यांपासून कोरोनाने जे संकटाचे मळभ निर्माण केले होते...
1,350FansLike
121FollowersFollow
SubscribersSubscribe

लोकप्रिय बातम्या

मोहोळ तालुक्यातील प्रेमीयुगुलांची गळफास घेऊन आत्महत्या

सोलापूर : प्रेमसंबंध घरातील व नातेवाईकांना समजेल या भीतीपोटी प्रेमी युगुलाने एकाच लिंबाच्या झाडाला गळफास घेऊन आत्महत्या केल्याची घटना नरखेड गुरुवारी पहाटेच्या सुमारास घडली. प्रशांत...

लातुरच्या इतिहासाचा नवा पैलू ८६ वर्षानंतर उजेडात

लातूर : तब्बल ८६ वर्षाच्या प्रतिक्षेनंतर येथील पापविनाशक मंदिरातील चालुक्य कालीन शिलालेखाच्या दोन भागांचे वाचन करण्यात आले असून त्यातून लातूर नगरीचे समृद्ध आध्यात्मिक, बौद्धिक...

अमोल जगताप आत्महत्येप्रकरणी पाच जणांना जामीन मंजूर

अमोल अशोक जगताप आत्महत्येप्रकरणी अटकेत असलेले व्यंकटेश पप्पांना डंबलदिनी वय 47 खंडू सुरेश सलगरकर वय 28 दशरथ मधुकर कसबे वय 45 लक्ष्‍मण उर्फ काका...

पानगाव ग्रामपंचायतच्या कारभाराविरोधात भीक मांगो आंदोलन

पानगाव : ग्रामपंचायतच्या ढिसाळ कारभाराचा निषेधार्थ मनसे तालुका उपाध्यक्ष तथा ग्रामपंचायत सदस्य इम्रान मणियार व मनसे शहराध्यक्ष तथा पानगाव ग्रामपंचायत सदस्य चेतन चौहान यांच्या...

काँग्रेसतर्फे सोलापुरात मोदी यांचा निषेध

सोलापुर :  मुस्लिम शासक तुघलकाप्रमाणे चित्र विचित्र निर्णय घेऊन देशाच्या अर्थव्यवस्थेची वाट लावणाऱ्या, युवकांना बेरोजगार करणाऱ्या, उद्योगधंदे बंद पाडणाऱ्या, नोटबंदीचा चुकीचा निर्णय घेणाऱ्या, सरकारी...

सुल्लाळीच्या कपीलची मालिकांमधून चमकदार कामगिरी

ओमकार सोनटक्के जळकोट : तालुक्यातील अतिशय डोंगरी भागात तिरु नदीच्या काठी सुल्लाळी हे लहानसे खेडेगाव आहे परंतु मनात जर जिद्द असेल आणि काही करून...

धक्कादायक : लातूर जिल्ह्यात कहर सुरूच : आणखी ५८ रुग्णांची भर

लातूर शहरात सापडले सर्वाधिक रुग्ण : लातूर-२५, अहमदपूर-८, निलंगा-७, औसा-६, देवणी-६, उदगीर-६ : काळजी घ्या; मास्क वापरा, गर्दीची ठिकाणे जाण्याचे टाळा लातूर : जिल्ह्यातून गुरुवारी...

६५ वर्षावरील कलाकार व क्रू सदस्यांना चित्रीकरणास परवानगी -अमित विलासराव देशमुख

सांस्कृतिक कार्य मंत्री अमित विलासराव देशमुख यांची माहिती मुंबई - चित्रपट, दूरचित्रवाणी मालिका, ओटीटी उद्योग यांच्याशी सहयोगी असलेल्या ६५ वर्षांवरील कलाकार/क्रू सदस्यांना कोविड-१९ च्या पार्श्वभूमीवर आवश्यक...