एवियन : जी-७ शिखर परिषदेच्या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यात अत्यंत महत्त्वाची द्विपक्षीय बैठक पार पडली. गेल्या काही काळापासून भारत आणि अमेरिका यांच्यातील संबंधांमध्ये काहीसा थंडपणा आल्याचे चित्र होते, परंतु या ताज्या भेटीत दोन्ही नेत्यांमधील जवळीक आणि सलोखा स्पष्टपणे दिसून आला. सुमारे १६ महिन्यांनंतर झालेल्या या पहिल्याच भेटीने दोन्ही देशांमधील मैत्री आणि विश्वासाला पुन्हा एकदा नव्याने बळ दिले आहे.
या बैठकीचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पंतप्रधान मोदींवर केलेली स्तुतिसुमने. भूतकाळात भारताचा उल्लेख नर्क किंवा मृत अर्थव्यवस्था असा करणाऱ्या ट्रम्प यांचे सूर यावेळी पूर्णपणे बदललेले दिसले. ट्रम्प यांनी मोदींचे कौतुक करताना म्हटले की पंतप्रधान मोदी हे वाटाघाटींमध्ये अत्यंत कडक व्यापारी आहेत, परंतु मनातून ते एखाद्या देवदूतासारखे चांगले आणि सौम्य आहेत. त्यांनी पंतप्रधान मोदींचा मनापासून आदर व्यक्त केला आणि सांगितले की मोदी दिसायला शांत वाटतात, पण चर्चेच्या टेबलावर प्रचंड खंबीर असतात.
ट्रम्प यांनी भारताविषयी आदर व्यक्त करत लवकरच भारत दौरा करणार असल्याचे सांगितले, तसेच भारत आणि अमेरिका यांच्यातील बहुप्रतीक्षित व्यापार करार लवकरच अंतिम टप्प्यात येईल, अशी ग्वाही दिली. मध्य पूर्वेतील शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी भारताने दिलेल्या योगदानाचे कौतुक करताना ट्रम्प म्हणाले की, त्यांच्या कार्यकाळात भारतासोबतचे संबंध नेहमीच सर्वोत्तम राहिले आहेत. तसेच, भारतावर कधीही संकट किंवा हल्ला आल्यास अमेरिका भारताच्या पाठीशी खंबीरपणे उभी राहील, असे आश्वासनही त्यांनी दिले.
द्विपक्षीय चर्चेदरम्यान पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी जागतिक सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा मुद्दा उपस्थित केला. त्यांनी हार्मुझच्या सामुद्रधुनीतील नाकेबंदी आणि तिथे भारतीय खलाशांवर होणाऱ्या हल्ल्यांकडे ट्रम्प यांचे लक्ष वेधले. जागतिक अर्थव्यवस्थेची गती कायम ठेवण्यासाठी हार्मुझची सामुद्रधुनी खुली आणि सुरक्षित राहणे अत्यंत गरजेचे आहे, असे सांगत त्यांनी इराणसोबत होणाऱ्या कोणत्याही शांतता करारामध्ये भारतीय खलाशांच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य दिले जावे आणि या भागात जहाजांची मुक्त आणि सुरक्षित वाहतूक पूर्ववत करण्यात यावी, अशी आग्रही मागणी केली.
याआधी पंतप्रधान मोदींनी जी-७ शिखर परिषदेच्या आऊटरीच सत्राला संबोधित केले. सर्वांसाठी संतुलित, सामायिक आणि शाश्वत आर्थिक विकास या विषयावर बोलताना त्यांनी जागतिक अर्थव्यवस्थेला गती देण्यासाठी दोन महत्त्वाचे प्रस्ताव मांडले. पहिल्या प्रस्तावात त्यांनी सुचवले की जी-७ देशांनी आफ्रिका, लॅटिन अमेरिका आणि पॅसिफिक द्वीप देशांसोबत व्यापार वाढवण्यासाठी ‘IMPACT’ म्हणजेच इंटरनॅशनल मोबिलायझेशन पार्टनरशिप फॉर एक्सीलरेटिंग कनेक्टिव्हिटी अँड ट्रेड हा कनेक्टिव्हिटी प्रकल्प सुरू करावा. दुसऱ्या प्रस्तावात त्यांनी विकसित आणि विकसनशील देशांमधील दरी सांधण्यासाठी ग्लोबल स्किल्स पार्टनरशिप म्हणजेच कुशल मनुष्यबळाची भागीदारी तयार करण्याची मागणी केली.
आपल्या भाषणाचा समारोप करताना पंतप्रधान मोदींनी भारताची जागतिक भूमिका स्पष्ट शब्दांत मांडली. ते म्हणाले की, जागतिक समृद्धीसाठी भारताची बांधिलकी केवळ शब्दांपुरती मर्यादित नसून ती कृतीतून सिद्ध झाली आहे. भारत हा जगाचे विभाजन करण्यात नाही, तर जगाला एकत्र आणण्यात विश्वास ठेवतो. आम्ही संरक्षणवादापेक्षा भागीदारीला आणि अनिश्चिततेपेक्षा सामायिक समृद्धीला महत्त्व देतो. भविष्यकाळातही अधिक स्थिर, विश्वासार्ह आणि समृद्ध जागतिक अर्थव्यवस्था निर्माण करण्यासाठी भारत जी-७ देशांसोबत सातत्याने काम करत राहील, अशी ग्वाही त्यांनी दिली.
