नागपूर : दिवसेंदिवस वाढणाऱ्या एलपीजी (LPG) गॅसच्या किमतींमुळे सर्वसामान्य नागरिक हैराण झालेले असताना, केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी नागपूर येथील एका कार्यक्रमात घरगुती स्वयंपाकासाठी एक अत्यंत स्वस्त आणि क्रांतिकारक स्वदेशी तंत्रज्ञान सादर केले आहे. नितीन गडकरी यांनी एथेनॉलवर चालणाऱ्या एका विशेष स्वदेशी शेगडीचे (Ethanol-Based Cooking Stove) अनावरण केले असून, या शेगडीवर स्वयंपाक करणे व्यावसायिक एलपीजी सिलेंडरपेक्षाही बरेच स्वस्त पडेल, असा दावा त्यांनी केला आहे. पर्यायी आणि हरित इंधनाचा सातत्याने पुरस्कार करणाऱ्या नितीन गडकरी यांनी देशातील वाढत्या महागाईवर मात करण्यासाठी हे नवे पाऊल उचलले आहे.
नागपूरमधील ‘मित्रांच्या मध्ये’ या कार्यक्रमात बोलताना गडकरींनी या तंत्रज्ञानाची अत्यंत सोप्या भाषेत माहिती दिली. त्यांनी सांगितले की, या विशेष तंत्रज्ञानामध्ये अवघे ७ टक्के एथेनॉल पाण्यात मिसळून स्वयंपाकासाठी आवश्यक असणारी गॅससारखी निळी ज्योत (Flames) तयार केली जाते. हे तंत्रज्ञान पूर्णपणे भारतामध्ये विकसित करण्यात आले असून ते अतिशय सुरक्षित आणि स्वस्त आहे.
सध्या भारत आपल्या गरजेच्या सुमारे ८७ टक्के कच्चे तेल आणि मोठ्या प्रमाणात एलपीजी परदेशातून आयात करतो. यामुळे देशाचा अब्जावधी रुपयांचा निधी बाहेर जातो. भारतात पेट्रोलमध्ये एथेनॉलचे मिश्रण २०१४ मधील १.५३ टक्क्यांवरून २०२५ पर्यंत २० टक्क्यांवर पोहोचले आहे. आता हेच एथेनॉल थेट सामान्य माणसाच्या स्वयंपाकघरात पोहोचवण्याची तयारी सुरू आहे.
एथेनॉल हे प्रामुख्याने ऊस, मका आणि शेतीमधील टाकाऊ कचऱ्यापासून तयार केले जाणारे अल्कोहोलयुक्त जैवइंधन (Biofuel) आहे. हे इंधन संपूर्णपणे प्रदूषणमुक्त असून, यामुळे घरातील हवा शुद्ध राहण्यास मदत होते. या तंत्रज्ञानाचा वापर वाढल्यास देशातील लाखो कुटुंबांची एलपीजी सिलेंडरच्या महागड्या खर्चातून कायमची सुटका होऊ शकते. तसेच देशातील ऊस आणि मका उत्पादक शेतकऱ्यांना यातून मोठा आर्थिक फायदा मिळून ग्रामीण अर्थव्यवस्था मजबूत होईल.
नितीन गडकरी यांनी या स्वस्त शेगडीच्या अनावरणासोबतच देशातील मुलांमध्ये आणि तरुणांमध्ये विज्ञानाची आवड निर्माण करण्यासाठी ४० कोटी रुपयांच्या एका विशेष प्रकल्पाचीही घोषणा केली आहे. बदलत्या तंत्रज्ञानाच्या युगात देशातील तरुणांनी नवनवीन संशोधन करावे, यासाठी हा निधी वापरला जाणार आहे. हे एथेनॉलवर चालणारे शेगडीचे तंत्रज्ञान जर व्यावसायिक पातळीवर यशस्वी झाले, तर भारताच्या ऊर्जा क्षेत्रात ही एक मोठी क्रांती ठरेल.
