25.4 C
Latur
Saturday, November 28, 2020
Home विशेष ‘ईएसजी’च्या अंतरंगात

‘ईएसजी’च्या अंतरंगात

एकमत ऑनलाईन

शेअर बाजारातील गुंतवणुकीचा विषय येताच ज्या कंपन्या आर्थिकदृष्ट्या सुदृढ आहेत, त्यांचाच पर्याय पुढे येतो. परंतु एक जबाबदार नागरिक म्हणून आपण बिगरवित्तीय निकषांकडे म्हणजेच पर्यावरणीय संवेदना, सामाजिक बांधीलकी आणि कॉर्पोरेट प्रशासन (ईएसजी) अशा मुद्यांवरही विचार करणे आवश्यक आहे. या निकषांद्वारे कंपन्यांचे मूल्यांकन समग्र समाजासाठी सकारात्मक आणि नकारात्मक योगदानाच्या आधारावर केले जाते. भारतात ईएसजीसारखे निकष अद्याप बाल्यावस्थेत असले, तरी जागतिक स्तरावर गुंतवणुकीच्या क्षेत्रात हा विचार चांगलाच रुजला आहे. भारतात तो लोकप्रिय होण्यात तरुणांची भूमिका महत्त्वाची ठरेल. या पार्श्वभूमीवर, ईएसजी निकष म्हणजे काय, हे सर्वप्रथम समजून घेतले पाहिजे.

जागतिक तापमानवाढीमुळे जागतिक स्तरावर सरासरी तापमान वाढत आहे आणि त्यामुळे हिमनद्या वितळत चालल्या आहेत. मानवजातीने पर्यावरणाची सातत्याने उपेक्षा केल्यामुळे वनक्षेत्रात घट होत चालली आहे. नद्यांचे प्रदूषण प्रचंड प्रमाणात वाढले आहे आणि वातावरणात घातक वायूंचे प्रमाण वाढत चालले आहे. त्यामुळे देशात एकाच वेळी कुठे दुष्काळ तर कुठे अतिवृष्टी, कुठे अवकाळी पाऊस तर कुठे गारपीट अशी संकटे येत आहेत. अर्थात, आता सर्वकाही संपुष्टात आले असे समजण्याचे कारण नाही. हरितक्षेत्र वाढविणे, अपारंपरिक ऊर्जास्रोतांचा वापर, उत्तम सांडपाणी व्यवस्थापन आणि प्रदूषणावर नियंत्रण असे उपाय योजल्यास आपण पर्यावरणाचे संरक्षण अजूनही करू शकतो. कंपन्या आपला व्यवसाय चालविण्यासाठी विशिष्ट क्षेत्रातून कच्चा माल म्हणजेच नैसर्गिक स्रोत आणि श्रमबळ घेत असतात. या संसाधनांचा वापर करताना सामाजिक जबाबदारीचे भान ठेवून कंपन्यांनी त्या संसाधनांचे जतन करण्यासाठी प्रयत्न करणे अपेक्षित आहे. कंपनी अधिनियम २०१३ अन्वये निव्वळ नफ्याच्या दोन टक्के रक्कम सामाजिक जबाबदारी पूर्ण करण्यासाठी (सीएसआर फंड) खर्च करण्याची तरतूद आहे. अनेक कंपन्या स्थानिक पर्यावरणाचे रक्षण, स्थानिक लोकांसाठी गुणवत्तापूर्ण शिक्षणाच्या सोयी तसेच आरोग्य सुविधा प्रदान करण्यासाठी मदत करतात. अशा कामांमुळे एका समृद्ध समाजाची रूपरेषा तयार करता येते.

कंपनी व्यवस्थापनात निष्ठा आणि प्रामाणिकपणाला खूपच महत्त्व असते. या निकषावर कंपनी उत्कृष्ट ठरल्यास अशा कंपनीत दीर्घकालीन गुंतवणूक येण्याच्या वाटा खुल्या होतात. सेबी या शेअर बाजारातील नियामक संस्थेने बाजारातील सूचिबद्ध कंपन्यांच्या प्रशासनात कॉर्पोरेट गव्हर्नन्सचे पालन करण्यासंदर्भात काटेकोरपणे लक्ष ठेवले आहे. काही कंपन्या सेबीने दिलेल्या मार्गदर्शक सूचना उत्साहाने पूर्ण करतात तर उर्वरित कंपन्या केवळ कागदोपत्री पूर्तता करतात. परंतु इतिहास असे सांगतो की, काटेकोरपणे नियम पाळणा-या कंपन्याच दीर्घकाळात यशस्वी ठरतात आणि सतत प्रगती करत राहतात. अशा प्रकारे इकॉलॉजी (ई), सोशल (एस) आणि गव्हर्नन्स (जी) असे हे ईएसजी निकष कंपन्यांच्या सातत्यपूर्ण विकासासाठी सा भूत ठरतात.

कोरोना प्रतिबंधक लस आल्यावर आरोग्य कर्मचा-यांना प्राधान्य !

चांगली कामे केल्यास चांगले फळ मिळते अशी प्राचीन काळापासून धारणा आहे. व्यापार आणि गुंतवणुकीतसुद्धा हा मंत्र लागू पडतो. जर कंपन्या चांगल्या कार्यप्रणालीचे पालन करत असतील, तर ग्राहकांचा त्यांच्याविषयीचा विश्वास वाढतो आणि ब्रँड मजबूत होतो. या संपूर्ण प्रक्रियेचे पालन केल्यामुळे कंपनी चांगला नफा कमावू शकते. आजकाल काही उद्योगसमूह कोरोनाबाधितांवर उपचारांसाठी हॉटेल्स नि:शुल्क उपलब्ध करून देत आहेत. त्याचप्रमाणे आरोग्य कर्मचा-यांना त्यांच्या कार्यस्थळी भोजन पोहोच करीत आहेत. अशा प्रकारच्या कामांकडे पाहून अनेक ग्राहक अशा कंपन्यांच्या उत्पादनांना प्राधान्य देत आहेत. यामुळे दीर्घावधीसाठी ब्रँडबाबत निष्ठा आणि नफा या दोन्हींमध्ये आकर्षकरीत्या वाढ होऊ शकते. जी कंपनी ईएसजी निकषांचे पालन दीर्घावधीसाठी करत राहते त्या कंपनीचा ब्रँड निश्चितपणे मजबूत होतो.

सर्वसामान्य गुंतवणूकदारांसाठी भारतात सूचिबद्ध सर्व कंपन्यांकडून ईएसजी निकषांचे पालन होत आहे की नाही, यावर लक्ष ठेवणे शक्य नाही. म्युच्युअल फंड कंपन्यांकडून सादर केल्या जाणा-या ईएसजी फंडात गुंतवणूक करून या निकषांचे पालन गुंतवणूकदार करू शकतात. सध्या तरी या क्षेत्रात क्वांटम इंडिया ईएसजी इक्विटी फंड, एसबीआय मॅग्नम इक्विटी ईएसजी फंड आणि अ‍ॅक्सिस ईएसजी इक्विटी फंड यांसह तीन योजना आहेत. याच यादीत आता आयसीआयसीआय प्रुडेन्शियलचाही समावेश झाला आहे. कंपनीने २१ सप्टेंबर रोजी आपला एनएफओ जारी केला आहे. ज्या कंपन्या तंबाखू, दारू किंवा जुगारासारख्या समाजासाठी घातक उत्पादनांच्या व्यवसायांमध्ये आहेत, किंवा ज्या कंपन्या जास्त प्रदूषण करतात, अत्याधिक पाणी वापरतात, अशा कंपन्यांना नकारात्मक श्रेणीत ठेवले जाते. अशा कंपन्या ईएसजी फंडात समाविष्ट केल्या जात नाहीत. ईएसजी फंडाचा पोर्टफोलिओ तयार करतेवेळी फंड मॅनेजर सेबीद्वारे जारी करण्यात आलेल्या १००० टॉप कंपन्यांच्या व्यावसायिक जबाबदारी अहवालावर विश्वास ठेवतात. या अहवालात कंपन्यांच्या ईएसजीसंदर्भात तपशीलवार खुलासे होतात. फंड मॅनेजर विविध पैलूंचे मूल्यांकन करून आंतरिक प्रक्रियाही अवलंबितात. ज्या कंपन्या या कसोटीवर पात्र ठरतील, त्यातच गुंतवणूक केली जाते. अशा प्रकारे ईएसजी गुंतवणूक हा दीर्घावधीसाठी नैतिक स्वरूपाचा फायदेशीर सौदा ठरतो.

बळवंत जैन
ज्येष्ठ अर्थतज्ज्ञ

ताज्या बातम्या

फॉर्म नं. १७ करिता ३० डिसेंबरपर्यंत मुदतवाढ

पुुणे : महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाच्या वतीने २०२१ मध्ये घेण्यात येणा-या इयत्ता दहावी व बारावीच्या परीक्षेसाठी खासगीरित्या फॉर्म नंबर १७...

ममता बॅनर्जींच्या मंत्र्याचा राजीनामा

कोलकाता : पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकीला आता काही महिन्यांचाच अवधी राहिला आहे, मात्र राजकीय वातावरण तापू लागले आहे. अशातच गेल्या काही काळापासून मुख्यमंत्री ममता...

राज्यात ६ हजारांहून अधिक बाधित

मुंबई : राज्यात आज ६ हजार १८५ नवीन रुग्ण सापडले आहेत तर आज ८५ रुग्ण कोरोनामुळे दगावले आहेत, अशी माहिती राज्याचे आरोग्यमंत्री राजेश टोपे...

पंतप्रधान मोदी आज पुण्यात

नवी दिल्ली : पंतप्रधान नरेंद्र मोदी शनिवार दि़ २८ नोव्हेंबर रोजी पुणे दौऱ्यावर असून, सीरम इन्सिट्यूटमधील लस उत्पादन संबंधीचा आढावा घेतील. तसेच शनिवारी दुपारी...

पंढरपूर-मंगळवेढा विधानसभेचे आमदार भारत भालके यांचे निधन

पंढरपूर : पंढरपूर मंगळवेढा विधानसभा मतदार संघाचे आमदार भारत भालके यांचे शुक्रवारी रात्री पुणे येथे उपचारादरम्यान निधन. गेल्या काही वर्षांपासून आमदार भारत भालके यांना...

तिनी क्षेत्रात टीम इंडियाची खराब कामगिरी

अपयशी गोलंदाजी, गचाळ क्षेत्ररक्षण ,सोडलेले चार झेल ,आणि फलंदाजीत ही बऱ्यापैकी कामगिरी न करणारा भारतीय संघ ६६ धावांनी पराभूत झाला या पराभवा मध्ये चांगली...

मनोरंजन क्षेत्राला उद्योगाचा दर्जा देण्याबाबतचा प्रस्ताव तातडीने सादर करा – अमित देशमुख यांचे निर्देश

मुंबई दि.२७ (प्रतिनिधी) महाराष्ट्रात आज मोठया प्रमाणावर मराठी, हिंदीसह इतर प्रादेशिक भाषेतील चित्रपट, दूरचित्रवाणी मालिका, जाहिरातपट, माहितीपट यांची मोठ्या प्रमाणावर निर्मिती होते. हे लक्षात...

जांभळ्या रंगाच्या स्केचपेनचेच मतदान वैध

लातूर : ०५-औरंगाबाद पदवीधर मतदार संघाच्या निवडणुकीसाठी दि. १ डिसेंबर रोजी सकाळी ८ ते सायंकाळी ५ वाजेपर्यंत मतदान होत आहे. या निवडणुकीत पसंती क्रमांकानुसार...

तिरुनदीवरील सात बॅरेजेसच्या सर्वेक्षणास तत्वत: मान्यता

जळकोट (ओमकार सोनटक्के) : तिरु नदीवर तिरु प्रकल्पाच्या निम्न बाजूस जिल्हा परिषद ,लातूर यांचे मार्फत सुमारे २५ ते ३० वर्षांपूर्वी बांधण्यात आलेल्या जळकोट तालुक्यातील...

लातूर-गुलबर्गा रेल्वेमार्गासाठी आमदार पवारांचा मध्यम मार्ग

औसा (संजय सगरे) : लातूर-गुलबर्गा या रेल्वेमार्गासाठी रेल्वे विभागाकडून सध्या सर्वेक्षण करण्यात येत आहे. सर्वेक्षण करण्यासाठी लातूर जिल्ह्यात आलेले सुरेश जैन आणि त्यांच्या टीमने...

आणखीन बातम्या

प्रतिकूलतेतून अनुकूलतेकडे…

महाराष्ट्राच्या राजकारणाने आजवर अनेक वळसे-वळणे पाहिली आहेत. या सर्वांमधील एक मोठे वळण गतवर्षी २०१९ च्या विधानसभा निवडणुकांनंतर राज्याने पाहिले. ते म्हणजे काँग्रेस-राष्ट्रवादी-शिवसेना आणि मित्रपक्ष...

ये जो पब्लिक है….

नेतेमंडळी जातींचे राजकारण करीत असल्यामुळे त्यांच्या जाती जगजाहीर असतात. परंतु त्यांच्या स्वभाववृत्तीबद्दल माहिती मिळविणे अवघड असते. एकतर बहुतांश नेते वस्तुत: चांगले अभिनेते असतात. त्यामुळे...

वाचवा…

दिवाळीच्या पहिल्याच दिवशी साता-याजवळ राष्ट्रीय महामार्ग ओलांडताना अज्ञात वाहनाच्या धडकेत बिबट्याचा मृत्यू झाल्याची बातमी आली. दुस-या दिवशी नाशिक जिल्ह्यात अशीच घटना घडली आणि तिस-या...

बायडन-हॅरिस युगातील सुगम्य सोयरिक

जोसेफ बायडन आणि कमला हॅरिस या जोडगोळीच्या विजयाला अधिकृत पुष्टी १४ डिसेंबरपर्यंत मिळणार नसली तरी आगामी चार वर्षे हीच जोडी राज्य करणार हे स्पष्ट...

न्यूमोनियावर नियंत्रण शक्य

भारतासह जगभरात न्यूमोनियाचे प्रमाण वाढत आहे. देशात दर हजार लोकसंख्येमागे (खूप लहान किंवा वृद्ध मंडळींमध्ये) ५ ते ११ जणांमध्ये हा आजार आढळून येतो. शासकीय...

कार्तिकी एकादशी

कार्तिक मासातील शुक्ल पक्ष एकादशी यंदाच्या वर्षी २५ नोव्हेंबरला आहे. आषाढी एकादशी ही महा-एकादशी मानली जाते. त्याचप्रमाणे कार्तिक शुक्ल एकादशीलाही महा-एकादशी मानली जाते. आषाढ...

माझे संविधान, माझा अभिमान!

काही दिवसांपूर्वी एका न्यूज चॅनेलवर ‘भारतीय राज्यघटने’विषयी डिबेट पाहत होतो. डिबेटचा मुख्य विषय होता, ‘राज्यघटना : बदल व दुरुस्ती’. मुळात हा विषय चर्चेत घ्यावाच...

अनमोल हिरा

कोरोनाच्या साथीने आपल्यातून हिरावून नेलेला आणखी एक अनमोल हिरा म्हणजे ख्यातनाम बंगाली अभिनेते सौमित्र चटर्जी. सहजसुंदर अभिनयासाठी ते जितके ख्यातकीर्त होते, त्याहून अधिक ख्याती...

ऑनलाईन सहशालेय शिक्षण

देशासह राज्यात कोविड-१९ या आजाराचा शिरकाव होताच मार्च महिन्यात सर्वत्र लॉकडाऊन सुरू झाले. यामुळे शाळांना सुटी मिळाली व ती देखील अनिश्चित कालावधीसाठी वाटू लागली....

आयुर्वेदाचा विस्तार गरजेचा

गेल्या काही महिन्यांपासून आरोग्यविषयक चिंता वाढल्याने तसेच वाढत्या आव्हानांमुळे संबंधित तज्ज्ञ आणि संस्थांचे लक्ष पुन्हा एकदा पारंपरिक चिकित्सा प्रणालींच्या उपयुक्ततेकडे वळले आहे. आधुनिक जीवनशैलीमुळे...
1,349FansLike
121FollowersFollow
SubscribersSubscribe

लोकप्रिय बातम्या

मोहोळ तालुक्यातील प्रेमीयुगुलांची गळफास घेऊन आत्महत्या

सोलापूर : प्रेमसंबंध घरातील व नातेवाईकांना समजेल या भीतीपोटी प्रेमी युगुलाने एकाच लिंबाच्या झाडाला गळफास घेऊन आत्महत्या केल्याची घटना नरखेड गुरुवारी पहाटेच्या सुमारास घडली. प्रशांत...

लातुरच्या इतिहासाचा नवा पैलू ८६ वर्षानंतर उजेडात

लातूर : तब्बल ८६ वर्षाच्या प्रतिक्षेनंतर येथील पापविनाशक मंदिरातील चालुक्य कालीन शिलालेखाच्या दोन भागांचे वाचन करण्यात आले असून त्यातून लातूर नगरीचे समृद्ध आध्यात्मिक, बौद्धिक...

अमोल जगताप आत्महत्येप्रकरणी पाच जणांना जामीन मंजूर

अमोल अशोक जगताप आत्महत्येप्रकरणी अटकेत असलेले व्यंकटेश पप्पांना डंबलदिनी वय 47 खंडू सुरेश सलगरकर वय 28 दशरथ मधुकर कसबे वय 45 लक्ष्‍मण उर्फ काका...

पानगाव ग्रामपंचायतच्या कारभाराविरोधात भीक मांगो आंदोलन

पानगाव : ग्रामपंचायतच्या ढिसाळ कारभाराचा निषेधार्थ मनसे तालुका उपाध्यक्ष तथा ग्रामपंचायत सदस्य इम्रान मणियार व मनसे शहराध्यक्ष तथा पानगाव ग्रामपंचायत सदस्य चेतन चौहान यांच्या...

काँग्रेसतर्फे सोलापुरात मोदी यांचा निषेध

सोलापुर :  मुस्लिम शासक तुघलकाप्रमाणे चित्र विचित्र निर्णय घेऊन देशाच्या अर्थव्यवस्थेची वाट लावणाऱ्या, युवकांना बेरोजगार करणाऱ्या, उद्योगधंदे बंद पाडणाऱ्या, नोटबंदीचा चुकीचा निर्णय घेणाऱ्या, सरकारी...

सुल्लाळीच्या कपीलची मालिकांमधून चमकदार कामगिरी

ओमकार सोनटक्के जळकोट : तालुक्यातील अतिशय डोंगरी भागात तिरु नदीच्या काठी सुल्लाळी हे लहानसे खेडेगाव आहे परंतु मनात जर जिद्द असेल आणि काही करून...

धक्कादायक : लातूर जिल्ह्यात कहर सुरूच : आणखी ५८ रुग्णांची भर

लातूर शहरात सापडले सर्वाधिक रुग्ण : लातूर-२५, अहमदपूर-८, निलंगा-७, औसा-६, देवणी-६, उदगीर-६ : काळजी घ्या; मास्क वापरा, गर्दीची ठिकाणे जाण्याचे टाळा लातूर : जिल्ह्यातून गुरुवारी...

६५ वर्षावरील कलाकार व क्रू सदस्यांना चित्रीकरणास परवानगी -अमित विलासराव देशमुख

सांस्कृतिक कार्य मंत्री अमित विलासराव देशमुख यांची माहिती मुंबई - चित्रपट, दूरचित्रवाणी मालिका, ओटीटी उद्योग यांच्याशी सहयोगी असलेल्या ६५ वर्षांवरील कलाकार/क्रू सदस्यांना कोविड-१९ च्या पार्श्वभूमीवर आवश्यक...