नवी दिल्ली : वृत्तसंस्था
फेब्रुवारी महिन्याच्या अखेरीस भारत सरकार १४ वर्षांच्या मुलींसाठी विशेष एचपीव्ही लसीकरण मोहीम सुरू करणार असल्याची माहिती केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाच्या सूत्रांनी दिली. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या स्ट्रॅटेजिक अ‍ॅडव्हायझरी ग्रुप ऑफ एक्सपर्टस् ऑन इम्युनायझेशनने केलेल्या शिफारसींप्रमाणे सरकारने एकच डोस देण्याची पद्धत अवलंबण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यामुळे लवकरच ही लसीकरण मोहीम सुरू होणार आहे.
या मोहिमेच्या पहिल्या ९० दिवसांत जन्म तारखेनुसार १४ वर्षे वय पूर्ण असलेल्या मुलींना सरकारी आरोग्य केंद्रांवर ही लस घेता येईल. याबरोबरच १४ वर्षे असलेल्या मुली त्यांच्या जवळच्या आरोग्य केंद्रावर लस घेण्यासाठी यू-विन पोर्टलवरून स्लॉट बुक करू शकतील. ही प्रक्रिया कोरोना महामारीच्या काळात को-विन पोर्टलवर करावी लागत होती. तशीच प्रक्रिया यातही करावी लागणार आहे. दरवर्षी वयाची १४ वर्षे पूर्ण करणा-या १.१५ कोटी मुली या एचपीव्ही लस घेण्यासाठी पात्र असतील. १४ वर्षे वय असताना लस देण्याचा निर्णय घेण्याचे कारण म्हणजे पुराव्यावरून सिद्ध झाले आहे की, या वयात लसीकरण केल्यास सर्वांत मजबूत आणि दीर्घकाळासाठी संरक्षण मिळते, असे अधिका-याने सांगितले.
लवकरच सुरू होत असलेल्या या लसीकरणाच्या मोहिमेत एमएसडीची गार्डासिल ही लस वापरली जाणार आहे. किमान सुरुवातीचे २ वर्षे तरी याचा वापर केला जाईल. सिरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडियाने तयार केलेली या स्वदेशी बनावटीच्या लसीला अद्याप डब्ल्यूएचओची मंजुरी मिळालेली नाही. तसेच कर्वावॅक वापरून एक डोस देण्याच्या पद्धतीची परिणामकारकता अद्याप सिद्ध झालेली नाही. या लसीच्या वापराबाबतचा निर्णय नंतर घेतला जाऊ शकतो, असे अधिका-यांनी सांगितले. सध्या या लसीचे डोस कॅवी व्हॅसिन अलायन्सकडून येतील, असेही सांगण्यात आले. ही संस्था भारताला २.६ कोटी डोस पुरवेल, ज्यापैकी १ कोटी डोस आधीच भारतात दाखल झाले आहेत. उरलेले या आणि पुढच्या वर्षभरात येतील, असे सांगण्यात आले.
गर्भाशयाच्या मुखाचा
कर्करोग रोखणे शक्य
जवळपास ८५ टक्के गर्भाशयाच्या मुखाचे कर्करोग हे एचपीव्हीच्या सततच्या संसर्गामुळे होतात. भारतात महिलांमध्ये सर्वाधिक आढळणा-या कर्करोगांमध्ये गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग हा दुस-या क्रमांकावर आहे. दरवर्षी सुमारे १.२५ लाख महिलांना हा कर्करोग होतो आणि त्यापैकी ७५ हजार महिलांचा मृत्यू होतो.
एचपीव्ही लसीकरणामुळे
४ मुख्य स्ट्रेन्स रोखता येणार
गर्भाशयाच्या मुखाच्या कॅन्सरसाठी कारणीभूत ठरणारे ४ मुख्य स्ट्रेन्स हे एचपीव्ही लसीकरणामुळे रोखले जाऊ शकतात, असे आढळून आले आहे. त्यामुळे बहुतेक इन्फेक्शन्स आणि अर्थात कर्करोग टाळता योतो. २०२०-२१ मध्ये स्वीडन आणि इंग्लंडमध्ये झालेल्या अभ्यासानुसार किशोरवयात लसीकरण केल्यास वयाच्या ३० व्या वर्षांपर्यंत कर्करोगाचा धोका ८५ टक्क्यांहून अधिक कमी होऊ शकतो. या आधी केंद्रीय अर्थमंत्री सीतारामन यांनी अर्थसंकल्पीय भाषणात एचपीव्ही लसीकरण मोहिमेची घोषणा केली होती.
