नवी दिल्ली : भारत आणि म्यानमार यांच्यातील द्विपक्षीय संबंध अधिक दृढ करण्याच्या दृष्टीने म्यानमारचे राष्ट्राध्यक्ष Min Aung Hlaing यांचा महत्त्वपूर्ण भारत दौरा आजपासून सुरू होत आहे. चार दिवसांच्या या अधिकृत दौऱ्यात भारताचे पंतप्रधान Narendra Modi, राष्ट्रपती Droupadi Murmu तसेच परराष्ट्र मंत्री S. Jaishankar यांच्यासोबत उच्चस्तरीय चर्चा होणार असून व्यापार, सुरक्षा, संपर्क प्रकल्प, गुंतवणूक आणि सांस्कृतिक सहकार्य यांसह अनेक महत्त्वाच्या विषयांवर विचारविनिमय होणार आहे. भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने शुक्रवारी या दौऱ्याची अधिकृत माहिती देताना सांगितले की, भारत म्यानमारच्या राष्ट्राध्यक्षांचे स्वागत करण्यास उत्सुक असून या भेटीदरम्यान दोन्ही देशांतील सर्व महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर सखोल चर्चा केली जाईल.
मोदी-ह्लाइंग बैठक केंद्रस्थानी
परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी सांगितले की, १ जून रोजी हैदराबाद हाऊसमध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि राष्ट्राध्यक्ष मिन आंग ह्लाइंग यांच्यात महत्त्वपूर्ण बैठक होणार आहे. या बैठकीत दोन्ही देशांतील राजनैतिक, आर्थिक आणि सामरिक संबंध अधिक बळकट करण्यावर भर दिला जाणार आहे. भारताची ‘नेबरहूड फर्स्ट’, ‘अॅक्ट ईस्ट’ आणि ‘महासागर’ (MAHASAGAR) धोरणे आणि म्यानमारचे भौगोलिक महत्त्व लक्षात घेता ही भेट विशेष महत्त्वाची मानली जात आहे. ईशान्य भारत आणि आग्नेय आशियाला जोडणाऱ्या अनेक महत्त्वाच्या प्रकल्पांमध्ये म्यानमार हा भारताचा प्रमुख भागीदार आहे.
बोधगया, दिल्ली आणि मुंबईचा दौरा
३० मे रोजी सकाळी राष्ट्राध्यक्ष ह्लाइंग बिहारमधील गया येथे पोहोचले. त्यांनी जगप्रसिद्ध Mahabodhi Temple आणि बकरौर येथील Sujata Temple यांना भेट दिली. बौद्ध वारशाशी असलेले ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक संबंध अधोरेखित करण्याच्या दृष्टीने या भेटीला विशेष महत्त्व आहे. यानंतर ते नवी दिल्लीत दाखल होणार असून परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांच्यासोबत औपचारिक बैठक घेतील. या बैठकीत प्रादेशिक सुरक्षा, सीमावर्ती सहकार्य आणि द्विपक्षीय व्यापारवृद्धीवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे.
व्यापार आणि गुंतवणुकीवर विशेष भर
३१ मे रोजी ‘म्यानमार-भारत व्यापार मंच’ आयोजित करण्यात येणार आहे. या परिषदेत दोन्ही देशांतील उद्योगपती, गुंतवणूकदार आणि व्यावसायिक प्रतिनिधी सहभागी होणार आहेत. राष्ट्राध्यक्ष ह्लाइंग यांच्यासोबत अनेक कॅबिनेट मंत्री, वरिष्ठ अधिकारी आणि आघाडीचे उद्योगपती भारतात आले आहेत. परराष्ट्र मंत्रालयाच्या मते, या दौऱ्याचा एक प्रमुख उद्देश म्हणजे दोन्ही देशांतील आर्थिक संबंधांना नवी गती देणे. पायाभूत सुविधा, ऊर्जा, कृषी, पर्यटन आणि उत्पादन क्षेत्रातील सहकार्य वाढविण्यावर विशेष भर दिला जाणार आहे.
राष्ट्रपती भवनातही होणार भेट
१ जून रोजी पंतप्रधान मोदींसोबतच्या बैठकीनंतर राष्ट्राध्यक्ष ह्लाइंग यांची राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्यासोबत राष्ट्रपती भवनात भेट होणार आहे. यानंतर ते ‘द लाईट अँड द लोटस: रेलिक्स ऑफ द अवेकन्ड वन’ या बौद्ध वारशावरील विशेष प्रदर्शनालाही भेट देणार आहेत.
मुंबई दौऱ्यात उद्योगक्षेत्राशी संवाद
२ जून रोजी राष्ट्राध्यक्ष ह्लाइंग मुंबईला भेट देणार आहेत. येथे उद्योगक्षेत्रातील प्रतिनिधींशी संवाद साधण्याबरोबरच विविध औद्योगिक प्रकल्पांना भेटी दिल्या जाणार आहेत. महाराष्ट्राच्या राज्यपालांसोबतही त्यांची बैठक होणार आहे. व्यापार आणि गुंतवणूक क्षेत्रात भारत-म्यानमार सहकार्य वाढविण्यासाठी मुंबई दौरा महत्त्वाचा मानला जात आहे. विशेषतः बंदरे, लॉजिस्टिक्स, उत्पादन आणि पायाभूत सुविधा क्षेत्रातील गुंतवणुकीच्या संधींवर चर्चा होण्याची अपेक्षा आहे.
सीमा सुरक्षा आणि संपर्क प्रकल्पांवर लक्ष
भारत आणि म्यानमार यांच्यातील सीमा सुरक्षा, दहशतवादविरोधी सहकार्य, सीमापार व्यापार आणि संपर्क प्रकल्प हे या दौऱ्यातील प्रमुख चर्चेचे विषय असतील. ईशान्य भारताला आग्नेय आशियाशी जोडणाऱ्या महत्त्वाच्या संपर्क प्रकल्पांच्या अंमलबजावणीवरही दोन्ही देश चर्चा करणार आहेत. भारताने पुन्हा एकदा म्यानमारच्या विकासासाठी मदत, सहकार्य आणि लोककल्याणकारी प्रकल्पांना पाठिंबा देण्याची भूमिका स्पष्ट केली आहे.
संबंधांना नवी दिशा मिळण्याची अपेक्षा
तज्ज्ञांच्या मते, राष्ट्राध्यक्ष मिन आंग ह्लाइंग यांचा भारत दौरा हा केवळ राजनैतिक भेट नसून दक्षिण आणि आग्नेय आशियातील बदलत्या भू-राजकीय समीकरणांच्या पार्श्वभूमीवर अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे. व्यापार, सुरक्षा, संस्कृती आणि विकास या सर्व क्षेत्रांतील सहकार्याला या भेटीतून नवी दिशा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
