मुंबई : घरगुती आयटी कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी घसरण दिसून येत आहे. हा ट्रेंड आता केवळ जागतिक अर्थव्यवस्थेतील चढ-उतारांचा परिणाम राहिलेला नाही. विश्लेषकांच्या मते, ही नवीन तंत्रज्ञान, जनरेटिव्ह एआयमुळे निर्माण झालेल्या संरचनात्मक धोक्याची कहाणी बनली आहे. यामुळे दशकांपूर्वीच्या व्यवसाय मॉडेलवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
भारतातील चार सर्वात मोठे आयटी शेअर्स- टीसीएस, इन्फोसिस, विप्रो आणि एलटीआयमाइंडट्री त्यांच्या सर्वकालीन उच्चांकावरून ५७% पर्यंत घसरले आहेत. १० प्रमुख आयटी कंपन्यांचे मार्केट कॅप त्यांच्या उच्चांकावरून १९.३ लाख कोटी रुपयांनी कमी झाले आहे. या घसरणीची दोन प्रमुख कारणे आहेत- अमेरिकेतील कठोर होत असलेली आर्थिक धोरणे आणि जनरेटिव्ह एआयमुळे कोडिंग व बॅक-ऑफिस कामांचे ऑटोमेशन. हे आयटी कंपन्यांच्या पारंपरिक व्यवसाय मॉडेलला थेट आव्हान देत आहे. तज्ज्ञ आता केवळ कमाईतील घसरणच नव्हे, तर या क्षेत्राच्या कायमस्वरूपी डी-रेटिंगची शक्यता वर्तवत आहेत. म्हणजे, परिस्थिती सुधारली नाही तर आयटी शेअर्स आणखी घसरू शकतात.
एआयशी संबंधित संरचनात्मक धोका वाढतोय
– एआयच्या वाढत्या वापराचा सर्वात खोल परिणाम भारताच्या आयटी सोर्सिंग सेवा क्षेत्रावर दिसून येत आहे, जे निर्यात, रोजगार आणि परताव्याचा एक मजबूत आधार राहिले आहे.
– जनरेटिव्ह एआय वेगाने कोडिंग, ग्राहक समर्थन आणि बॅक-ऑफिस प्रक्रिया स्वयंचलित करत आहे. यामुळे आयटी सेवा कंपन्यांचे काम हिरावले जात आहे.
– येत्या काळात भांडवल क्लाउड इन्फ्रास्ट्रक्चर, डेटा सेंटर आणि सायबर सिक्युरिटीकडे वळेल. दुसरीकडे, पारंपरिक आउटसोर्सिंग मॉडेल दबावाखाली राहील.
आयटी क्षेत्र परत येऊ शकते
डिजिटल सामग्री वाढूनही, पारंपरिक वृत्तपत्र कंपन्या नफ्यात राहिल्या आहेत. हे दर्शवते की प्रत्येक व्यवसाय परिस्थितीनुसार स्वत:ला बदलतो. आयटी क्षेत्रही वृत्तपत्र उद्योगाप्रमाणे परत येऊ शकते. सध्याची घसरण गुंतवणूकदारांना प्रवाहाविरुद्ध लहान डाव लावण्याची संधी देत आहे.
इन्फोसिसची स्थिती चांगली
एक्सेंचरचे कमकुवत निकाल, आर्थिक वर्ष २०२६-२७ मध्ये उत्पन्न वाढ ३-४% पर्यंत कमी होण्याची शक्यता आणि घटलेल्या बुकिंगमुळे आयटी क्षेत्राच्या अडचणी वाढल्या आहेत. पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे कंपन्यांनी खर्चात कपात केली आहे. परंतु इन्फोसिस आपल्या टियर-१ क्लायंट्समुळे चांगल्या स्थितीत दिसत आहे.
मार्केटवर परिणाम
सेन्सेक्स बुधवारी ४४४ अंकांनी वाढून ७६,९२३ वर आणि निफ्टी १४० अंकांच्या वाढीसह २४,००६ वर बंद झाला. एफएमसीजी, रियल्टी आणि बँकिंग शेअर्समध्ये जोरदार खरेदी दिसून आली. निफ्टीमध्ये इटर्नल, अदानी एंटरप्रायझेस आणि नेस्ले इंडिया हे टॉप गेनर ठरले. मिडकॅप आणि स्मॉलकॅप इंडेक्स अनुक्रमे ०.३४% आणि ०.३६% वाढले. आयटी इंडेक्स सुमारे २% घसरला.
