नातेपुते (उमेश पोतदार) : गेल्या काही दिवसांपासून पावसाने दडी मारल्यामुळे चिंतेत असलेल्या नातेपुते परिसरातील शेतकरी आणि सर्वसामान्य नागरिकांना गेल्या दोन दिवसांपासून सुरू असलेल्या संततधार पावसामुळे मोठा दिलासा मिळाला आहे. परिसरात सातत्याने ढगाळ वातावरण, थंड वारे आणि अधूनमधून पावसाच्या सरी सुरू असल्यामुळे हवेत सुखद गारवा निर्माण झाला आहे. विशेष म्हणजे गेल्या दोन दिवसांपासून नागरिकांना सूर्यदर्शन झालेले नाही. मात्र, पावसाची संततधार सुरू असली तरी अद्याप पेरणीयोग्य दमदार पाऊस झालेला नाही. त्यामुळे खरीप हंगामातील मोठ्या क्षेत्रावरील पेरण्या रखडल्या असून, शेतकरी अजूनही जोरदार पावसाच्या प्रतीक्षेत आहे. दोन महिन्यांपासून मशागत करून पेरणीसाठी तयार ठेवलेल्या शेतजमिनी पुरेशा पावसाची वाट पाहत आहेत.
पावसाच्या आगमनाने शेतकऱ्यांच्या आशा पल्लवीत
गेल्या काही दिवसांपासून नातेपुते आणि परिसरात कडक ऊन आणि उष्णतेचा सामना नागरिकांना करावा लागत होता. पावसाळा सुरू होऊनही समाधानकारक पाऊस न झाल्याने खरीप हंगामाच्या भवितव्याबाबत शेतकऱ्यांमध्ये चिंता निर्माण झाली होती. मात्र, गेल्या दोन दिवसांपासून वातावरणात मोठा बदल झाला आहे. आकाश पूर्णपणे ढगांनी व्यापले असून, सतत वाहणारा वारा आणि कमी-अधिक प्रमाणात कोसळणाऱ्या पावसाच्या सरींमुळे वातावरण आल्हाददायक बनले आहे. संततधार पावसामुळे शेतातील ओलावा काही प्रमाणात वाढू लागला असून, पावसाच्या भरवशावर आधीच पेरणी केलेल्या शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. या पावसामुळे शेतकऱ्यांच्या आशा पुन्हा पल्लवीत झाल्या आहेत.
आधी पेरणी केलेल्या शेतकऱ्यांची चिंता काहीशी कमी
पावसाच्या भरवशावर तसेच उपलब्ध पाणीसाठ्याच्या आधारावर काही शेतकऱ्यांनी यापूर्वीच खरीप हंगामातील पेरण्या केल्या होत्या. मात्र त्यानंतर पावसाने दीर्घकाळ दडी मारल्यामुळे उगवलेली पिके पाण्याअभावी करपण्याचा धोका निर्माण झाला होता. उगवलेली पिके वाचविण्यासाठी शेतकऱ्यांना उपलब्ध पाण्याचे नियोजन करावे लागत होते. काही ठिकाणी पिकांसाठी पाणी उपलब्ध करण्याची धडपड सुरू होती. पावसाने आणखी काही दिवस ओढ दिली असती तर खरीप पिकांचे मोठे नुकसान होण्याची भीती व्यक्त केली जात होती. आता दोन दिवसांपासून सुरू असलेल्या पावसामुळे उभ्या पिकांना काही प्रमाणात जीवदान मिळाले आहे. त्यामुळे आधीच पेरणी केलेल्या शेतकऱ्यांच्या चिंतेत घट झाली आहे.
बाजरी, मका, तूर आणि ऊस पिकांना फायदा
सध्याच्या पावसाचा खरीप हंगामातील बाजरी, मका, तूर यांसह ऊस, फळबागा आणि भाजीपाला पिकांना फायदा होण्याची अपेक्षा आहे. पावसामुळे जमिनीतील ओलावा वाढल्यास पिकांची वाढ सुधारण्यास मदत होणार आहे. विशेषतः पाण्याच्या ताणाखाली आलेल्या पिकांसाठी हा पाऊस महत्त्वाचा ठरत आहे. फळबागा आणि भाजीपाला उत्पादकांनाही पावसामुळे दिलासा मिळाला आहे. मात्र, सध्याचा पाऊस सर्व भागात पेरणीसाठी पुरेसा नसल्याने शेतकरी आणखी दमदार पावसाची प्रतीक्षा करत आहेत. जमिनीत आवश्यक खोलीपर्यंत ओलावा निर्माण झाल्यानंतरच मोठ्या प्रमाणावर पेरणीची कामे सुरू होण्याची शक्यता आहे.
अनेक भागांत पेरणीची कामे रखडली
नातेपुते परिसरासह तालुक्यातील अनेक भागांमध्ये खरीप पेरणीची कामे अद्याप पूर्ण झालेली नाहीत. शेतकऱ्यांनी मशागत करून शेतजमिनी तयार ठेवल्या असल्या तरी पुरेशा पावसाअभावी पेरणीचा निर्णय घेणे कठीण झाले आहे. बियाणे, खते आणि मशागतीसाठी आधीच मोठा खर्च केलेल्या शेतकऱ्यांसमोर आता योग्य वेळी पेरणी पूर्ण करण्याचे आव्हान आहे. उशिरा पेरणी झाल्यास त्याचा उत्पादनावर परिणाम होण्याची भीती असल्याने आगामी काही दिवसांतील पावसाकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
रस्त्यांवरील खड्ड्यांत साचले पाणी
दोन दिवसांपासून कमी-अधिक प्रमाणात सुरू असलेल्या पावसामुळे परिसरातील अनेक रस्त्यांवरील खड्ड्यांमध्ये पाणी साचलेले दिसत आहे. दिवसभर ढगाळ वातावरण राहत असून, मधूनमधून पावसाच्या सरी कोसळत आहेत. सकाळपासूनच वातावरणात गारवा, ढगाळ हवामान आणि वाऱ्याचा जोर अनुभवायला मिळत आहे. दीर्घकाळाच्या उष्णतेनंतर वातावरणात झालेल्या या बदलामुळे सर्वसामान्य नागरिकांनीही समाधान व्यक्त केले आहे.
शेतकऱ्यांचे लक्ष आता दमदार पावसाकडे
संततधार पावसामुळे तात्पुरता दिलासा मिळाला असला तरी शेतकऱ्यांची खरी प्रतीक्षा पेरणीयोग्य दमदार पावसाची आहे. मोठा पाऊस झाल्यानंतरच जमिनीमध्ये पुरेसा ओलावा निर्माण होऊन रखडलेल्या पेरण्यांना वेग येऊ शकतो. त्यामुळे सध्याच्या पावसाने आनंदाचे वातावरण निर्माण केले असले तरी शेतकऱ्यांची चिंता पूर्णपणे दूर झालेली नाही. आगामी काही दिवसांत पावसाचा जोर वाढावा आणि संपूर्ण परिसरात समाधानकारक पाऊस व्हावा, अशी अपेक्षा शेतकरी व्यक्त करत आहेत.
एका बाजूला पेरणीची चिंता, दुसरीकडे आषाढी वारीची ओढ
दरम्यान, आषाढी एकादशी जवळ येत असल्यामुळे नातेपुते परिसरातील शेतकरी-वारकऱ्यांना पंढरीच्या वारीची ओढ लागली आहे. संत तुकाराम महाराज आणि संत ज्ञानेश्वर महाराज यांच्या पालखी सोहळ्यांसह आषाढी वारीच्या निमित्ताने हजारो वारकरी पंढरपूरकडे जात आहेत. मात्र, पावसाच्या अनिश्चिततेमुळे अनेक शेतकरी-वारकरी द्विधा मनःस्थितीत आहेत. एकीकडे रखडलेल्या पेरणीची कामे आणि दुसरीकडे विठ्ठल दर्शनाची ओढ, अशी परिस्थिती निर्माण झाली आहे. पेरणीसाठी योग्य पाऊस झाल्यास शेतातील कामे पूर्ण करून वारीत सहभागी होण्याची अनेकांची इच्छा आहे.
पावसाअभावी पेरणीची कामे लांबली असली तरी पांडुरंगाच्या दर्शनाची ओढ असलेले अनेक शेतकरी-वारकरी अडचणींची पर्वा न करता आषाढी वारीच्या सोहळ्यात सहभागी होतील, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. एकूणच, गेल्या दोन दिवसांपासून सुरू असलेल्या संततधार पावसाने नातेपुते परिसराला दिलासा दिला आहे. उभ्या खरीप पिकांना जीवदान मिळाले असून हवेत गारवा निर्माण झाला आहे. मात्र, मोठ्या प्रमाणावरील पेरण्या सुरू होण्यासाठी अजूनही दमदार पावसाची आवश्यकता आहे. त्यामुळे बळीराजाचे डोळे आकाशाकडे लागले असून, “संततधार झाली, आता पेरणीसाठी दमदार पाऊस कधी?” असा प्रश्न शेतकऱ्यांसमोर कायम आहे.
