इस्लामाबाद : वृत्तसंस्था
पाकिस्तान त्याच्या इतिहासातील सर्वात मोठ्या ब्रेन ड्रेनचा सामना करत असल्याचे दिसून येत आहे. वाढत चाललेले आर्थिक संकट, राजकीय अस्थिरता आणि संस्थात्मक अपयश यांच्या दरम्यान, गेल्या दोन वर्षांत हजारो डॉक्टर, अभियंते आणि अकाउंटंट देश सोडून गेले आहेत.
पाकिस्तानच्या ब्युरो ऑफ इमिग्रेशन अँड ओव्हरसीज एम्प्लॉयमेंटच्या आकडेवारीनुसार, गेल्या २४ महिन्यांत देशाने ५,००० डॉक्टर, ११,००० अभियंते आणि १३,००० अकाउंटंट गमावले आहेत. या अहवालात सरकारच्या धोरणांवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत आणि लष्करप्रमुख जनरल असीम मुनीर यांच्या विधानावर तीव्र टीका केली आहे की त्यांनी मोठ्या प्रमाणात स्थलांतराला ‘ब्रेन गेन’ म्हटले आहे, ‘ब्रेन ड्रेन’ नाही.
माजी पाकिस्तानी सिनेटर मुस्तफा नवाज खोखर यांनी सोशल मीडियावर हे आकडे शेअर करत सरकारवर टीका केली. त्यांनी लिहिले की, तुमचे राजकारण सुधारा, तरच अर्थव्यवस्था सुधारेल. पाकिस्तान हा जगातील चौथ्या क्रमांकाचा फ्री-लान्सिंग हब आहे, पण इंटरनेट बंद पडल्याने आधीच १.६२ अब्ज डॉलर्सचे नुकसान झाले आहे आणि २.३७ दशलक्ष नोक-या धोक्यात आल्या आहेत.
या संकटाचा सर्वाधिक फटका पाकिस्तानच्या आरोग्य क्षेत्राला बसला आहे. २०११ ते २०२४ दरम्यान परिचारिकांच्या कमतरतेत २,१४४ टक्क्यांनी वाढ होण्याचा अंदाज आहे. पाकिस्तानी वृत्तपत्र एक्सप्रेस ट्रिब्यूनच्या वृत्तानुसार, २०२५ मध्येही हा ट्रेंड सुरूच राहण्याचा अंदाज आहे. ब्रेन ड्रेन आणि बेकायदेशीर कारवायांच्या वाढत्या भीतीच्या पार्श्वभूमीवर, शाहबाज शरीफ सरकारने विमानतळांवर कडक देखरेख सुरू केली आहे. २०२५ मध्ये, पाकिस्तानी विमानतळांवर ६६,१५४ प्रवाशांना ताब्यात घेण्यात आले, जे मागील वर्षाच्या तुलनेत जवळजवळ दुप्पट आहे. शिवाय, हजारो पाकिस्तानींना भिक्षा मागणे आणि बेकायदेशीर स्थलांतराच्या आरोपाखाली आखाती देशांसह विविध देशांमधून हद्दपार करण्यात आले आहे.
