नवी दिल्ली : विद्यार्थ्यांना जारी करण्यात येणारी ‘अपार आयडी’ आता शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर नोकरीतही उपयोगी पडणार आहे. शिक्षण मंत्रालयाने नुकतेच अपार पोर्टलवरील गोपनीयता धोरण अद्ययावत केले आहे.
आता शैक्षणिक तपशील शैक्षणिक संस्थांव्यतिरिक्त नियोक्त्यांसारख्या अधिकृत तृतीय पक्षांसोबतही शेअर करता येतील. म्हणजेच, नियोक्ता अपारमधील डेटाच्या आधारे विद्यार्थ्याची पदवी, गुणपत्रिका इत्यादींची पडताळणी करू शकतील. यामध्ये गुणपत्रिका, ग्रेडशीट, डिप्लोमा, प्रमाणपत्रे आणि इतर शैक्षणिक उपलब्धी संग्रहित असतात. विद्यार्थ्यांचा वैयक्तिक डेटा साठवण्यासाठी ‘अपार’ तृतीय पक्षाच्या क्लाउड सेवा पुरवठादारांचा वापर करू शकते, असे धोरणात स्पष्ट करण्यात आले आहे.
डेटाची उपलब्धता, पुनर्प्राप्ती आणि सेवेची सातत्यता सुनिश्चित करण्यासाठी डेटा हस्तांतरित केला जाऊ शकतो. दरम्यान विद्यार्थ्याची मंजुरी मिळाल्यानंतरच नियोक्ते पडताळणी करू शकतील. या आयडीमध्ये विद्यार्थ्याचे प्राथमिक शिक्षणापासून ते उच्च शिक्षणापर्यंतचे सर्व गुण, प्रमाणपत्रे आणि पदव्या डिजिटल स्वरूपात साठवल्या जातात. त्यामुळे नोकरीसाठी अर्ज करताना वेगळा सीव्ही बनवण्याची किंवा कागदपत्रे सोबत बाळगण्याची गरज उरणार नाही. अनेकदा नोकरीच्या ठिकाणी बनावट डिर्ग्या सादर केल्या जातात.
अपार आयडी थेट डिजीलॉकर आणि अकॅडमिक बँक ऑफ क्रेडिट्सशी जोडलेला असल्याने, कंपन्यांना तुमच्या शैक्षणिक पात्रतेची सत्यता एका क्लिकवर तपासता येईल. कौशल्यांची नोंद केवळ गुणच नाही, तर विद्यार्थ्यांनी मिळवलेले क्रीडा क्षेत्रातील प्राविण्य, इतर अभ्यासक्रम आणि तांत्रिक कौशल्ये यांचीही नोंद यात असते. यामुळे कंपन्यांना तुमच्या क्षमतेचा अचूक अंदाज येतो.
संमतीनेच पडताळणी
विद्यार्थी अर्जात अपार आयडी आणि इतर माहिती देईल. मात्र, आयडी मिळताच शैक्षणिक नोंद दिसणार नाही. विद्यार्थ्याच्या संमतीनेच पडताळणी करता येईल.
प्रक्रिया काय असेल?
नियोक्त्याला पडताळणीदार म्हणून नोंदणी करावी लागेल. त्यानंतर तो विद्यार्थ्याच्या एखाद्या विशिष्ट कागदपत्राच्या पडताळणीची विनंती पाठवेल. विद्यार्थ्याला याची सूचना मिळेल. तो ओटीपी किंवा ई-साइनद्वारे मंजुरी देईल. त्यानंतर नियोक्ता नोंद पाहू शकेल.
रेकॉर्ड पाहता येणार नाही
नियोक्ता सामान्य वापरकर्त्याप्रमाणे अपारचे रेकॉर्ड पाहू शकत नाही. विद्यार्थ्याच्या मंजुरीशिवाय प्रमाणपत्रे उघडता येणार नाहीत. विद्यार्थी पडताळणीची विनंती मंजूर किंवा नामंजूर करू शकतो.
याचा फायदा काय होणार?
उमेदवार आपल्या सीव्हीमध्ये नमूद केलेली पदवी आणि संस्थेचा डिजिटल रेकॉर्ड पाहून नियोक्ता त्यांची प्रामाणिकता तपासू शकेल. बनावट पदव्यांची समस्या दूर होईल.
गोपनीयतेबाबत चिंता?
तृतीय पक्षाच्या पडताळणीमध्ये डेटा सुरक्षा आणि सायबर सुरक्षा महत्त्वाची राहतील. रेकॉर्डची सुरक्षा सुनिश्चित झाल्यावरच ही व्यवस्था विश्वासार्ह ठरेल.
