विशेष प्रतिनिधी, मुंबई: सोशल मीडिया हे असं माध्यम आहे जिथे कधी काय व्हायरल होईल याचा नेम नाही. सध्या इंटरनेटवर अशाच एका ‘व्यंग्यात्मक राजकीय चळवळीने’ (Political Satire Movement) देशातील मोठ्या राजकीय पक्षांची झोप उडवली आहे. ही चळवळ म्हणजेच ‘कॉकरोच जनता पार्टी’ (Cockroach Janata Party – CJP). देशातील सुशिक्षित बेरोजगार तरुणांची उपरोधिक बाजू मांडणारा हा ग्रुप सध्या ‘Gen Z’ तरुणाईसाठी इंटरनेटवरील सर्वात मोठा ट्रेंड बनला आहे.
नेमकं काय आहे हे प्रकरण आणि सुरुवात कशी झाली?
या संपूर्ण वादाची ठिणगी सर्वोच्च न्यायालयातील एका सुनावणीदरम्यान पडली. १५ मे २०२६ रोजी एका प्रकरणाच्या सुनावणीदरम्यान सरन्यायाधीश (CJI) सूर्यकांत यांनी कथितरित्या देशातील बेरोजगार तरुणांची तुलना ‘झुरळांशी’ (Cockroaches) आणि ‘परजीवी गाठींशी’ (Parasites) केली होती. बनावट पदव्या घेऊन पत्रकारिता, आरटीआय (RTI) आणि सोशल मीडियाच्या माध्यमातून यंत्रणेवर हल्ला करणाऱ्यांवर सरन्यायाधीशांनी ही टिप्पणी केली होती.
जरी नंतर सरन्यायाधीशांनी “माझ्या वक्तव्याचा चुकीचा अर्थ काढला गेला आणि ते तरुणांबद्दल नव्हते” असे स्पष्टीकरण दिले असले, तरी तोपर्यंत इंटरनेटवर संतापाची आणि उपरोधाची लाट पसरली होती. याच वक्तव्याचा निषेध म्हणून मूळचे औरंगाबादचे (महाराष्ट्र) असणारे आणि सध्या बोस्टन युनिव्हर्सिटीमध्ये जनसंपर्क (PR) चे शिक्षण घेणारे अभिजीत दिपके (वय ३० वर्षे, माजी आप सोशल मीडिया वॉलिंटियर) यांनी १६ मे रोजी उपरोधिकपणे गुगल फॉर्म शेअर करून ‘कॉकरोच जनता पार्टी’ची स्थापना केली.
इन्स्टाग्रामवर कोणत्या राजकीय पक्षाचे किती फॉलोअर्स?
इन्स्टाग्रामवरील लोकप्रियतेच्या शर्यतीत या व्यंग्यात्मक पक्षाने दिग्गज राजकीय पक्षांना धूळ चारली आहे. सध्याची आकडेवारी खालीलप्रमाणे आहे
| राजकीय पक्ष | इन्स्टाग्राम फॉलोअर्स (अंदाजे) |
| भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (INC) | १३.३ M |
| कॉकरोच जनता पार्टी (CJP) | १४.० M+ |
| भारतीय जनता पार्टी (BJP) | ८.७ M |
| आम आदमी पार्टी (AAP) | १.९ M |
| समाजवादी पार्टी (SP) | ८७० K |
‘CJP’ चे सेलिब्रिटी फॉलोअर्स आणि वाढता पाठिंबा
या डिजिटल आंदोलनाला केवळ सामान्य तरुणांचाच नाही, तर बॉलिवूड आणि कलाविश्वातील अनेक मोठ्या चेहऱ्यांचा पाठिंबा मिळत आहे. यामध्ये प्रामुख्याने खालील सेलिब्रिटींचा समावेश आहे.
दिग्दर्शक व अभिनेते: अनुराग कश्यप, कोंकणा सेन शर्मा, फातिमा सना शेख.
अभिनेत्री व इन्फ्लुएन्सर्स: दिया मिर्झा, ईशा गुप्ता, उर्फी जावेद, नगमा मिराजकर.
टीव्ही कलाकार व कॉमेडियन्स: कुणाल कामरा, रौनक रजानी, पूरव झा, उमर रियाज, अभिषेक निगम, शफाक नाझ आणि शीझान खान.
राजकीय नेते: तृणमूल काँग्रेसच्या खासदार महुआ मोइत्रा आणि कीर्ती आझाद यांनीही सोशल मीडियावर या ट्रेंडला मजेशीर पाठिंबा दर्शवला आहे.
उपरोधातून गंभीर मागण्या: पक्षाचा जाहीरनामा
हा ग्रुप वरकरणी केवळ ‘मीम्स’ (Memes) आणि विनोदाचा भाग वाटत असला तरी, तरुण मुले याद्वारे स्वतःच्या विचित्र सवयी सांगून पक्षाच्या विविध पदांसाठी उमेदवारी मागत आहेत. तसेच, या पक्षाने आपल्या उपरोधिक जाहीरनाम्यात काही गंभीर मागण्याही केल्या आहेत:
१. सरन्यायाधीशांना निवृत्तीनंतर मिळणाऱ्या राज्यसभा जागांवर बंदी घालण्यात यावी.
२. पक्षांतर करणाऱ्या आमदार आणि खासदारांवर २० वर्षांची निवडणूक बंदी घालावी.
३. संसदेत आणि केंद्रीय मंत्रिमंडळात महिलांना ५०% आरक्षण मिळावे.
४. नीट (NEET) पेपर लीक आणि बेरोजगारीच्या मुद्द्यांवर सरकारला जाब विचारणे.
ताज्या घडामोडी: ‘X’ (ट्विटर) अकाऊंट भारतात ब्लॉक
CJP ची वाढती लोकप्रियता पाहता, २१ मे रोजी भारत सरकारच्या कायदेशीर मागणीनंतर या पक्षाचे अधिकृत ‘X’ (ट्विटर) अकाऊंट @CJP_2029 भारतात ब्लॉक (Withheld) करण्यात आले आहे. यावर प्रतिक्रिया देताना संस्थापक अभिजीत दिपके यांनी, “अपेक्षा असंच होतं” असं म्हटलं आहे. तसेच अवघ्या काही तासांतच त्यांनी ‘Cockroach is Back’ नावाचे नवीन अकाऊंट सुरू करून “तुम्हाला वाटलं तुम्ही आम्हाला संपवू शकाल? ” असा टोला लगावला आहे. तसेच त्यांचे इन्स्टाग्राम अकाऊंट हॅक करण्याचेही प्रयत्न सुरू असल्याचा दावा त्यांनी केला आहे.
