नवी दिल्ली : अमेरिकेची तपास यंत्रणा एफबीआयने भारतातील एका कॉल सेंटरचे कामकाज बंद केले आहे. या कॉल सेंटरने ‘टेक सपोर्ट स्कॅम्स’च्या म्हणजेच तांत्रिक सहाय्याच्या नावाखाली केल्या जाणा-या फसवणुकीने अमेरिका आणि परदेशातील शेकडो वृद्ध नागरिकांची लाखो डॉलर्सची फसवणूक केली होती. तसेच, या फसवणुकीला अप्रत्यक्षपणे मदत करणा-या व्यवसाय चालवणा-या दोन वरिष्ठ अधिका-यांनी या फसवणुकीकडे जाणीवपूर्वक दुर्लक्ष केल्याची कबुली नुकतीच दिली आहे. त्यामुळे एफबीआयने ही कारवाई केली आहे. या सर्व प्रकारामुळे आतंरराष्ट्रीय पातळीवर हिंदुस्थानची नाचक्की झाली आहे. यामुळे केंद्रीय गृह मंत्रालय या प्रकरणात गांभीर्याने लक्ष घालणार का? असा सवाल आता उपस्थित होत आहे.
खरे तर अशा कॉल सेंटरवर कारवाई करण्याची आणि योग्य पावले उचलण्याची जबाबदारी पोलिस खात्याची आहे. मात्र, या प्रकरणात एफबीआयला लक्ष घालत कारवाई करावी लागली. त्यांच्या तपासात या प्रकरणात हिंदुस्थानातील कॉल सेंटरचा समावेश असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. त्यामुळे देशातील पोलीस आणि सरकारची जगभरात नाचक्की झाली आहे, अशी टीका होत आहे.
नेमके प्रकरण काय?
एफबीआयकडून ही कारवाई तपासानंतर करण्यात आली आहे. या तपासानंतर संबंधित ‘कॉल राउटिंग कंपनी’चा एक माजी कर्मचारी आणि भारतातून कार्यरत असलेल्या पाच टेलिमार्केटिंगद्वारे फसवणूक करणा-यांना अटक करण्यात आली आहे आणि त्यांना दोषीही ठरवण्यात आले आहे. या प्रकरणाची गंभीर दखल घेत एफबीआयने कारवाई केली आणि कठोर शब्दांत इशारा दिला आहे की, आमचे ज्येष्ठ नागरिक मान, सन्मान आणि संरक्षणास पात्र आहेत. त्यांना लक्ष्य केले तर, दोषींवर कठोरात कठोर कारवाई करण्यात येईल आणि त्यांना न्यायालयात योग्य ती शिक्षा देण्यासाठी आम्ही शक्य ते सर्व प्रयत्न करू, असे एफबीआयने स्पष्ट केले आहे. या प्रकरणी दोन व्यक्तींनी त्यांच्यावर लावलेले आरोप मान्य केले आहेत. हे आरोप अशा एका व्यवसायाच्या संचालनाशी संबंधित आहेत, ज्याद्वारे त्यांनी अशा ग्राहकांना सेवा पुरवली होती जे संपूर्ण अमेरिका आणि परदेशातील पीडितांना लक्ष्य करणा-या व्यापक टेलिमार्केटिंग आणि टेक-सपोर्ट फसवणूक कटात सामील होते.
गंभीर गुन्ह्याची माहिती दडवून ठेवली
मियामी, फ्लोरिडा येथील माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी अॅडम यंग (४२) आणि लास वेगास, नेवाडा येथील माजी मुख्य सुरक्षा अधिकारी हॅरिसन गेव्हर्ट्झ (३३) यांनी असा व्यवसाय चालवल्याचे मान्य केले आहे, जो दूरसंचार-संबंधित सेवा पुरवत होता. या सेवांमध्ये दूरध्वनी क्रमांक, कॉल राउटिंग (मार्गदर्शन) सेवा, कॉल ट्रॅकिंग आणि कॉल फॉरवर्डिंग सेवांचा समावेश होता आणि या सेवा त्यांनी अशा ग्राहकांना पुरवल्या ज्यांना ते टेक-सपोर्ट फसवणूक योजनांमध्ये सहभागी असल्याचे त्यांना माहित होते. यंग आणि गेव्हर्ट्झ या दोघांनीही संघीय कायद्याचे उल्लंघन करत ‘गंभीर गुन्ह्याची माहिती दडवून ठेवल्याचा’ गुन्हा मान्य केला आहे. त्यांना १६ जून २०२६ रोजी शिक्षा सुनावली जाण्याची शक्यता आहे. सुनावल्या जाणा-या शिक्षांचा निर्णय संघीय जिल्हा न्यायाधीश घेतील; यासाठी ते ‘अमेरिकन शिक्षा-निर्धारण मार्गदर्शक तत्त्वे’ आणि इतर वैधानिक घटकांचा विचार करतील.
