नवी दिल्ली : भारतीय पासपोर्ट हे नागरिकत्व सिद्ध करणारे दस्तऐवज मानलं जाऊ शकत नाही असे परराष्ट्र मंत्रालयाने काही दिवसांपूर्वी म्हटले होते. त्यावरून वाद-विवाद सुरू असून अनेक वेगवेगळे प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत. या चर्चा सुरू असतानाच आता एक मोठी बातमी समोर आली आहे. भारताची पासपोर्टच्या रँकिंगमध्ये घसरण झाली असून पहिल्या १०० देशांच्या यादीतून भारत बाहेर गेला आहे.
ग्लोबल सिटिझन सोल्युशन्सद्वारे प्रकाशित (पारपत्र निर्देशांक) एक अहवाल नुकताच समोर आला आहे. ग्लोबल पासपोर्ट इंडेक्सच्या २०२६ च्या आकडेवारीनुसार, भारतीय पासपोर्ट १२५ व्या स्थानावर गेला आहे. या अहवालानुसार, भारताची पासपोर्ट रँकिंगमध्ये घसरण झाली असून भारत आता १२५ व्या स्थानावर गेला आहे. तसेच पासपोर्ट रँकिंगमध्ये युरोपचा दबदबा कायम असल्याचे दिसून आले आहे. २०२५ मधील रँकिंगच्या तुलनेत भारताची आता एका स्थानाने घसरण झाली आहे. या अहवालानुसार, नामिबिया भारताच्या पुढे म्हणजे १२४ व्या स्थानावर, तर अझरबैजान भारताच्या मागे म्हणजे १२६ व्या स्थानावर आहे. दरम्यान, ग्लोबल पासपोर्ट इंडेक्सच्या अहवालानुसार, १९७ देशांच्या यादीत भारताला १२५ वं स्थान मिळालं. तसेच २०२५ मध्ये भारत १२४ व्या स्थानावर होता. मागील वर्षाचा विचार केल्यास या वर्षी भारताची घसरण झाली असली तरी २०२१ मधील १२७ व्या स्थानाच्या तुलनेत भारताची काहीसी सुधारणा झाली आहे.
आता केवळ २६ देशांमध्ये ‘व्हिसा’ मुक्त
अहवालानुसार, भारतीय पासपोर्टद्वारे २६ देशांमध्ये व्हिसा-मुक्त प्रवेश मिळतो. भारतीय पासपोर्टधारक हे भूतान, जमैका, नेपाळ, पॅलेस्टाईन, ट्युनिशिया, अंगोला या सारख्या देशांमध्ये व्हिसा-मुक्त प्रवास करू शकतात. किंवा तिथे पोहोचल्यावर व्हिसा (व्हिसा ऑन अरायव्हल) मिळवू शकतात. तसेच अमेरिका, युनायटेड किंगडम, जर्मनी, फ्रान्स, चीन, संयुक्त अरब अमिराती यांसारख्या ८८ देशांना भेट देण्यासाठी भारतीय नागरिकांना अजूनही व्हिसाची आवश्यकता असते.
पहिल्या १० क्रमांकांवर कोणते देश?
१. स्वीडन
२. स्वित्झर्लंड
३. फिनलंड
४. जर्मनी
५. नेदरलँड्स
६. डेन्मार्क
७. आयर्लंड
८. युनायटेड किंगडम
९. नॉर्वे
१०. सिंगापूर
