नागपूर : कर्मचा-याच्या विवाहित मुलीलाही अनुकंपा नोकरी मिळण्याचा अधिकार आहे, असा निर्णय मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठाचे न्यायमूर्तीद्वय वाय. जी. खोब्रागडे व सुशील घोडेस्वार यांनी दिला आहे. विवाहित मुलगी तिच्या कुटुंबाचा अविभाज्य भाग असते. त्यामुळे केवळ लग्न झाल्याच्या एकमेव तांत्रिक कारणावरून तिला अनुकंपा नोकरी नाकारणे हा उघडपणे लिंगभेद आहे, असे या निर्णयात स्पष्ट करण्यात आले आहे.
चंद्रपूर जिल्ह्यातील ताडाळी येथील कर्मचारी कवडू वानशिंगे यांच्या मृत्यूनंतर त्यांची विवाहित मुलगी तनुजा झाडे यांनी अनुकंपा नोकरीसाठी वेकोलिला अर्ज केला होता. मात्र, राष्ट्रीय कोळसा वेतन करारातील नियमांवर बोट ठेवत वेकोलिने १० एप्रिल २०२५ रोजी तो अर्ज फेटाळला होता. विवाहित मुलीला अनुकंपा नोकरी दिली जाऊ शकत नाही, असे वकोलिचे म्हणणे होते. त्यामुळे तनुजाने उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली होती. न्यायालयाने ती याचिका मंजूर करून विवाहित मुलीलाही अनुकंपा नोकरीचा अधिकार असल्याचे सांगितले. तसेच, वेकोलिचा वादग्रस्त आदेश रद्द करून तनुजाच्या अर्जावर गुणवत्तेच्या आधारे दोन महिन्यांत निर्णय घेण्याचे निर्देश वेकोलिला दिले.
भेदभाव करणे कायदेशीर नाही
लग्नानंतरही मुलगी तिच्या पालकांच्या कुटुंबाशी भावनिक आणि प्रसंगी आर्थिकदृष्ट्या जोडलेली असू शकते. त्यामुळे केवळ वैवाहिक स्थितीच्या आधारावर मुलीमध्ये भेदभाव करणे कायदेशीर चौकटीत बसत नाही. मुलगा विवाहित असला तरी त्याला नोकरी मिळते, मग मुलीलाच केवळ विवाहित असल्यामुळे नोकरी का नाकारायची? हा भेदभाव संविधानाच्या मूळ ढाच्यालाच हरताळ फासणारा आहे, असे महत्त्वपूर्ण मत न्यायालयाने निर्णयात व्यक्त केले.
