नवी दिल्ली / वॉशिंग्टन: अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो (Marco Rubio) हे आपल्या पहिल्या अधिकृत भारत दौऱ्यावर येत असून, भारताच्या भूमीवर पाऊल ठेवण्यापूर्वीच त्यांनी ऊर्जा क्षेत्राबाबत एक अत्यंत मोठे आणि सकारात्मक वक्तव्य केले आहे. “भारताला जितकी ऊर्जा किंवा तेल हवे असेल, तितके विकण्यास अमेरिका पूर्णपणे तयार आहे,” असे रुबियो यांनी म्हटले आहे. जागतिक पातळीवर, विशेषतः मध्यपूर्वेतील (Middle East) तणाव आणि ‘स्ट्रेट ऑफ हार्मुझ’ (Strait of Hormuz) बंद पडण्याच्या शक्यतेमुळे वाढलेल्या तेलाच्या किमतींच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे हे आश्वासन भारतासाठी अत्यंत दिलासादायक मानले जात आहे.
“जितकी खरेदी कराल, तितकी ऊर्जा देऊ”
मियामी येथे पत्रकारांशी संवाद साधताना परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो म्हणाले, “भारत हा आमचा एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि उत्तम भागीदार (Great Partner) आहे. आम्हाला भारतासोबतचे ऊर्जा सहकार्य अधिक व्यापक करायचे आहे. अमेरिका सध्या आपल्या देशांतर्गत तेल व ऊर्जा उत्पादनात आणि निर्यातीत ऐतिहासिक पातळीवर पोहोचली आहे. त्यामुळे भारताची जितकी खरेदी करण्याची तयारी असेल, तितकी ऊर्जा पुरवण्यास आम्ही सक्षम आणि तयार आहोत.”
व्हेनेझुएलाच्या तेलाचाही पर्याय खुला
भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेला बळ देण्याबाबत बोलताना रुबियो यांनी केवळ अमेरिकन तेलाचाच नाही, तर व्हेनेझुएलाच्या तेलाचाही पर्याय सुचवला आहे. ते म्हणाले, “आम्ही भारतासोबत ऊर्जा भागीदारी वाढवण्यासाठी आधीच चर्चेत आहोत. भारताच्या एकूण ऊर्जा आयातीत (Energy Portfolio) अमेरिकेचा वाटा मोठा व्हावा अशी आमची इच्छा आहे. याशिवाय, भारतासाठी व्हेनेझुएलाच्या तेलाच्या बाबतीतही चांगल्या संधी उपलब्ध आहेत, ज्यावर आम्ही एकत्र काम करू शकतो.” विशेष म्हणजे पुढील आठवड्यात व्हेनेझुएलाचे हंगामी अध्यक्षही भारत दौऱ्यावर येत असल्याने या विधानाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
मार्को रुबियो यांचा भारत दौरा: वेळापत्रक आणि महत्त्व
मार्को रुबियो हे २३ मे ते २६ मे २०२६ या कालावधीत भारताच्या चार दिवसीय दौऱ्यावर येत आहेत. या दौऱ्यात ते केवळ नवी दिल्लीच नव्हे, तर कोलकाता, आग्रा आणि जयपूर या शहरांनाही भेट देणार आहेत. कोलकाता भेट ऐतिहासिक: रुबियो यांची कोलकाता भेट ऐतिहासिक ठरणार आहे, कारण गेल्या १४ वर्षांत कोलकाता शहराला भेट देणारे ते पहिलेच अमेरिकन परराष्ट्र मंत्री असतील. यापूर्वी २०१२ मध्ये तत्कालीन परराष्ट्र मंत्री हिलरी क्लिंटन यांनी कोलकाता दौरा केला होता. दिल्लीत आपल्या मुक्कामादरम्यान रुबियो भारताचे परराष्ट्र मंत्री डॉ. एस. जयशंकर, राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार (NSA) अजित डोवाल आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची भेट घेण्याची शक्यता आहे. या बैठकांमध्ये संरक्षण, व्यापार, तंत्रज्ञान आणि ऊर्जा सुरक्षा या मुद्द्यांवर सखोल चर्चा होईल.
‘क्वाड’ (Quad) देशांची महत्त्वाची बैठक
आपल्या भारत दौऱ्याचा उद्देश स्पष्ट करताना रुबियो यांनी सांगितले की, या दौऱ्यात ‘क्वाड’ (Quad) देशांच्या परराष्ट्र मंत्र्यांची एक महत्त्वाची बैठक पार पडणार आहे. २६ मे रोजी होणाऱ्या या बैठकीचे यजमानपद भारताचे परराष्ट्र मंत्री डॉ. एस. जयशंकर भूषवणार असून, यात मार्को रुबियो यांच्यासह ऑस्ट्रेलियाच्या परराष्ट्र मंत्री पेनी वोंग आणि जपानचे परराष्ट्र मंत्री मोतेगी तोशिमित्सू सहभागी होणार आहेत. हिंद-प्रशांत (Indo-Pacific) क्षेत्रात चीनच्या वाढत्या प्रभावाला रोखण्यासाठी आणि सागरी सुरक्षेसाठी ‘क्वाड’ आघाडी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.
भारतासाठी या विधानाचे महत्त्व काय?
भारत आपल्या गरजेच्या ८० टक्क्यांहून अधिक कच्चे तेल (Crude Oil) आयात करतो. आंतरराष्ट्रीय बाजारात चाललेल्या युद्धांमुळे आणि भू-राजकीय तणावामुळे तेलाच्या किमती सातत्याने हेलकावे खात आहेत. अशा परिस्थितीत अमेरिकेने भारताला हवी तितकी ऊर्जा पुरवण्याची तयारी दर्शवणे, हे भारताच्या आर्थिक स्थैर्यासाठी आणि ऊर्जा सुरक्षेसाठी एक मोठे कवच ठरू शकते. मार्की रुबियो यांच्या या विधानामुळे आगामी काळात भारत आणि अमेरिका यांच्यातील धोरणात्मक व व्यापारी संबंध अधिक घट्ट होण्याची चिन्हे आहेत.
