नवी दिल्ली/पुणे : गणेशोत्सव अवघ्या पाच दिवसांवर येऊन ठेपला असल्याने बाजारपेठेमध्ये खरेदीसाठी उत्साहाचे वातावरण आहे. वाढत्या महागाईमुळे देशाच्या अर्थचक्राला चालना देणा-या गणेशोत्सवाची आर्थिक उलाढाल यंदा एक लाख कोटी रुपयांच्या पुढे जाण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. २०१५ मध्ये सुमारे २० हजार कोटी असलेली देशभरातील गणेशोत्सवाची आर्थिक उलाढाल ही अवघ्या अकरा वर्षांत ५.७५ पट वाढल्याचे दिसते. महाराष्ट्रात मुख्यत्वे पुणे आणि मुंबई ही बाजारपेठेची मुख्य केंद्रे मानली जातात. यंदा पुणे जिल्ह्यात गणेशोत्सवाच्या काळात तब्बल १० हजार कोटी रुपयांची आर्थिक उलाढाल होण्याची शक्यता रिटेल महासंघाने वर्तविली आहे.
यंदाचा गणेशोत्सव महिन्याच्या मध्यावर आल्याने नोकरदार वर्गाकडे पैसा उपलब्ध असून, बाजारपेठेत सकारात्मक वातावरण आहे. गणेशोत्सवाबाबत व्यापारी वर्गात मोठा उत्साह दिसून येत आहे. पुण्यात नोंदणीकृत व्यापारी सुमारे अडीच ते तीन लाख असले, तरी घरगुती व्यवसाय करणा-या महिला, मूर्तिकार, मंडप व्यावसायिक, मिठाई, विद्युत रोषणाई अशा तब्बल १५० हून अधिक विविध क्षेत्रांतील सुमारे ७ ते ८ लाख छोट्या-मोठ्या व्यावसायिकांना प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष रोजगार मिळत आहे. त्यामुळे गणेशोत्सव हा रोजगारनिर्मितीचा महत्त्वाचा उत्सव मानला जातो. सध्या महागाईमुळे कच्चा माल, वाहतूक आणि मजुरी वाढली असली, तरी सणाचा उत्साह पाहता नागरिक खरेदीसाठी बाहेर पडत आहेत.
घरगुती खर्चात २० टक्क्यांनी वाढ
वाढत्या महागाईमुळे पुण्यातील घरगुती गणेशोत्सवाच्या खर्चात किमान १५ ते २० टक्क्यांची वाढ झाल्याचे नागरिक आणि व्यावसायिकांचे म्हणणे आहे. गतवर्षी पाच दिवसांच्या घरगुती गणेशोत्सवासाठी २० ते २५ हजार खर्च करणा-या काही कुटुंबांचे यंदाचे अंदाजपत्रक ३२ ते ३५ हजारांपर्यंत पोहोचले आहे. मूर्ती, सजावट, प्रसाद, विद्युत रोषणाई, पाहुण्यांसाठी अल्पोपहार आणि विसर्जन अशा सर्वच बाबींवरील खर्च वाढला आहे.
गणेशमूर्तींच्या किमतीत ३० टक्के वाढ
महागाईची झळ यंदा गणरायाच्या मूर्तीलाही बसली आहे. पुण्यात गणेशमूर्तींच्या किमती गतवर्षीच्या तुलनेत साधारण २० ते ३० टक्क्यांनी वाढल्या आहेत. मूर्ती रंगविण्यासाठी वापरण्यात येणा-या काही रंगांच्या दरात वर्षभरात किलोमागे ४५० रुपयांपर्यंत वाढ झाली आहे. त्याचबरोबर प्लास्टर ऑफ पॅरिस, शाडू माती, थिनर, ब्रश, वीज, इंधन, वाहतूक आणि कुशल कारागिरांची मजुरी महागल्याने मूर्तिकारांचा उत्पादनखर्च वाढला आहे. गतवर्षी २,५०० ते ३,००० रुपयांच्या दरम्यान मिळणा-या काही लहान मूर्तींसाठी यंदा जवळपास ४,००० रुपये मोजावे लागत आहेत.
वर्ष ————- अंदाजित उलाढाल
२०१५ ———- .२० हजार कोटी
२०१६———– २५,हजार कोटी
२०१७ ———- ३१ हजार कोटी
२०१८———- ३७ हजार कोटी
२०१९———- ४६ हजार कोटी
२०२०-२१—— – कोरोना कालावधी
२०२२ ———- ५५ हजार कोटी
२०२३ ——— – ६६ हजार कोटी
२०२४———– ८० हजार कोटी
२०२५ ——— – ९६ हजार कोटी
२०२६ ——– १ लाख १५ हजार कोटी
