नवी दिल्ली : देशभरात नीट (NEET) परीक्षा गैरव्यवहार, प्रश्नपत्रिका फुटीचे आरोप आणि शिक्षण व्यवस्थेतील कथित अनियमिततेविरोधात सुरू असलेल्या तीव्र विद्यार्थी आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना पाठविलेल्या पत्राद्वारे त्यांनी नैतिक जबाबदारी स्वीकारत पदत्यागाची घोषणा केली. या निर्णयामुळे देशाच्या राजकारणात मोठी खळबळ उडाली असून, जंतर-मंतरवरील आंदोलनकर्त्यांनी याला त्यांच्या संघर्षाचा मोठा विजय असल्याची प्रतिक्रिया दिली आहे.
धर्मेंद्र प्रधान यांनी आपल्या राजीनामा पत्रात विद्यार्थ्यांचे भविष्य आणि शिक्षण व्यवस्थेवरील विश्वास सर्वांत महत्त्वाचा असल्याचे नमूद केले आहे. सुरू असलेल्या वादाचा विद्यार्थ्यांच्या हितावर विपरीत परिणाम होऊ नये तसेच या प्रश्नाचा कोणत्याही राष्ट्रविरोधी शक्तींनी गैरफायदा घेऊ नये, या उद्देशाने आपण पदाचा राजीनामा देत असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. त्यांनी संपूर्ण प्रकरणात आपण जबाबदारीपासून कधीही दूर पळालो नाही, असेही पत्रात नमूद केले आहे.
गेल्या काही आठवड्यांपासून दिल्लीतील जंतर-मंतर येथे विद्यार्थी आणि युवक मोठ्या संख्येने आंदोलन करत होते. “कॉकरोच” या प्रतीकाभोवती उभ्या राहिलेल्या युवक चळवळीने शिक्षण व्यवस्थेतील पारदर्शकता, परीक्षा गैरव्यवहारांवर कठोर कारवाई आणि शिक्षणमंत्र्यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली होती. आंदोलनाला देशातील अनेक राज्यांतून पाठिंबा मिळाला होता. पोलिस कारवाई, इंटरनेट निर्बंध आणि विविध सरकारी उपाययोजनांनंतरही आंदोलन सुरूच राहिले.
राजीनाम्याची घोषणा होताच जंतर-मंतरवरील आंदोलनस्थळी आनंदाचे वातावरण निर्माण झाले. अनेक विद्यार्थ्यांनी घोषणाबाजी करत जल्लोष केला. सोशल मीडियावरही आंदोलनकर्त्यांच्या प्रतिक्रिया आणि जल्लोषाचे व्हिडिओ मोठ्या प्रमाणात व्हायरल झाले. आंदोलनकर्त्यांनी हा निर्णय विद्यार्थी शक्तीचा विजय असल्याचे म्हटले, तर पुढील शिक्षण सुधारणांवरही सरकारने ठोस निर्णय घ्यावेत, अशी मागणी कायम ठेवली.
दरम्यान, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी परीक्षा गैरव्यवहारातील दोषींवर कठोर कारवाई केली जाईल, तसेच विद्यार्थ्यांचा विश्वास पुन्हा प्रस्थापित करण्यासाठी आवश्यक त्या सुधारणा राबवल्या जातील, असे आश्वासन दिल्याचे वृत्त आहे. सरकारकडून परीक्षा गैरव्यवहार प्रकरणांसाठी विशेष जलदगती न्यायालये, कठोर दंडात्मक कारवाई आणि परीक्षा व्यवस्थेतील सुधारणा यांसारख्या उपाययोजनांवर भर दिला जात असल्याचेही सांगितले जात आहे.
धर्मेंद्र प्रधान यांचा राजीनामा हा केवळ एका मंत्र्याचा पदत्याग नसून, देशभरातील विद्यार्थी आंदोलन, परीक्षा व्यवस्थेवरील प्रश्नचिन्हे आणि शिक्षण क्षेत्रातील उत्तरदायित्वाच्या मागणीमुळे घडलेला महत्त्वाचा राजकीय टप्पा मानला जात आहे. आता शिक्षण मंत्रालयाची जबाबदारी कोणाकडे दिली जाते आणि सरकार पुढे कोणत्या सुधारणा जाहीर करते, याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.
